Eritrea real clear politics's Weblog

September 17, 2008

ሃገራዊ ዋዕላ (National Conference):

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 10:31 am

ክባሃል እንኮሎና ብንጹር ሃገርለኸ ጠቀስ ዛዕባ ዝዝተየሉ ዓይነታዊ ኣኼባ እዩ። ፖሎቲካዊ ትርጉም  ሃገራዊ ዋዕላ ድማ ሓደ እኩብ ናይ ሰብ ጉጅለ ብዛዕባ  ዝተፈላለየ ሃገርለኸ ጠቐስ ዓዉድታት ስነትምህርቲ፡  ስነፍልጠት፡  ስነኪነት፡ ስነጥበብ፡  ስነምጣኔሃብቲ፡  ስነባህሊ፡  ስነሕብረተሰብ፡ ፖሎቲካዊ ምሕደራን ፍልልያትን፡ ስነሂወት፡ ንግዲ፡ ስርዓተትምህርት …………... ንምዝታይ ዝካየድ ናይ ዘተ ማኣዲ እዩ። ነዚ ዓይነት ናይ ዘተ ማኣዲ ገሊኦም ዋዕላ፡ ሰሚናር፡ ጉባኤ፡ ኣኼባ እንዳበሉ ምስት ዝዝትዩሉ ዛዕባን ዕላማን ተሳተፍቱን ብምትእስሳር፡ ፍሉይ ስያሜ ከምዘጠምቕዎ ፍሉጥ እዩ። እቲ ዝካየድ ዋዕላታት ናይ  ተማራመርትፈሊጣን፡ ዘይመንግስታዊ ማሕበራት፡ መንግስታትን ሃገራትን፡ ናይ ንግዲ ማሕበራት ወይ ንጽል ፖሎቲካዊ ዉድብ ሰልፊ ምንቅስቃስ ወይ ቡዝሓዊ ክኸዉን ከምዝኽእል ድማ ፍሉጥዩ። ናይ ሃገርለኸ ጠቀስ  ዛዕባ እዩ ኢሎም ኣብ ዝኣምንሉ እዋናት ድማ ሃገራዊ ዋዕላ ዝብል ስያሜ ከጠምቅዎ ወትሩ ዝርኤን ዝስማዕንዩ። እቲ ዘዛትዮም ዛዕባ ብትሕዝትኡ ብዓይነት ተሳተፍቱን  ሃገርለኸ፡ ዞናዊ ወይ ድማ ዓለምለኻዊ ጠቀስ ክኸዉን ይኽእል እዩ። ነዚ ንምንጻሩ ድማ፡ ቅርጹ ወይ ምልኣተ ተሳተፍቱን ቀንዲ ቀለስቱን  ክምዘን ይክኣል።

ንሱ ድማ ንመረዳእታ፡

      1.   ኩሎም ዓይነታት ኤርትራዉያን ዝተሳተፍዎ፡ ንኤርትራ ኣመልኪቱ ዝዝቲ ናይ ዝተፈላለየ            ዓዉድታት ዋዕላ እንተተኻይዱ ሃገራዊ ዋዕላ ክስየም ይክኣል እዩ። ምክንያቱ እቲ ናይቲ ዋዕላ ዛዕባ ኤርትራ ኣመልኪቱ ስለዝዘተየን፡ ተሳተፍቱ ድማ ኩሎም ዓይነታት ኤርትራዉያን ስለዝዘተይሉ እዩ።

      2. ብተናጸል ማለት ፍልይቲ ፖሎቲካዊ ሰልፊ ወይ ፖሎቲካዊ ዉድብ እዉን፡ ከም ዛዕባ   ንኤርትራ   ኣመልኪታ ብተሳትፎ ኣባላታ ጥራይ ዝተሓጽረ ዋዕላ ከተካይድ ትኽእል እያ። ነቲ ዋዕላ እዉን ሃገራዊ ዋዕላ ኢላ ክትስይሞ ትኽእል እያ። ንዝተፈላለያ ፖሎቲካዊ ዉድባትን ሰልፍታትን ዘሳተፈ ዋዕላ እዉን ተኻይዱ ሃገራዊ ዋዕላ ክባሃል ከምዝክኣል ቡዙሕ ዘካትዕ ጉዳይ ኣይኮነን።

  1. ዞናዊ ዋዕላታት ብደረጃ ኣህዛብን ሃገራትን ይካየድ እዩ። ንሱዳን፡ ጁቡቲ፡ ኢትዮጵያ፡ ስማልያን ኤርትራን ዝጠመረ ነቲ ዞና ኣመልኪቱ ዝዝቲ ዋዕላ እንተተኻይዱ ዞናዊ ወይ ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዋዕላ ክባሃል እዩ።
  2. ዓለምከኻዊ ዋዕላ ድማ ንመላእ ሃገራትን ኣህዛብን ዓለም ኣመልኪቱ፡ ብመላእ ተሳትፎ ሃገራት ዓለም ዝተኻየደ ዋዕላ፡ ዓለምለኻዊ ዋዕላ ከምዝብሃል ፍሉጥ እዩ።

 

 ሕጋዉነቱን ተቀባሉነቱን ብመሰረት ንሱ ዘልዕሎ ዛዕባን ተሳተፍቱን ድማ ይዉሰን።  እቲ ዝተካየድ ዋዕላ ንሃገርለኸ  ጠቐስ ዛዕባን ኩሎም ዜጋታት ምስ ዝሳተፍዎ ሃገራዊ ይኸዉን። እቲ ዋዕላ ዞባዊለኸ ወይ ዓለምለኻዊ ትሕዝቶን ተሳተፍትን እንተነይሮሞ ዞናዉን ዓለምለኻዉን ይኸዉን። እቲ ዋዕላ ጉጂላዊ እንተኾይኑ ድማ ፍርያትን ዉሳኔታትን እቲ ዋዕላ  ኣብ ክንዲ ኣድማሳዊ ቀያድን ብደረጃ ሃገርለኸ፡ ዞናዊለኸ ወይ ዓለምለኻዊ ዝኸዉን፡  ንኣባላቱ ቀያዲ ጥራይ ኮይኑ ይተርፍ። ስለዚ  ሃገራዊ ዋዕላ ማለት ብዛዕባ ፍሉይ ዛዕባ ሃገርለኸ ጠቀስ ኣልዒልካ ትዝትየሉ ናይ ኣኼባ መስርሕ ባይታ ማለት  እዩ።

ትሕዝትኡ ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስክዎ ካብ ኮነ፡ ኣብ ደንበ ተቓዉሞ ኤርትራ ንኹሎም ዝተፈላለየ ፖሎቲካዊ ጉጅለታትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ዝጠመረ ወይ ብኸፊሉ ንናይ ሓባር ዋላ {plat forum} ንምፍጣር ብተናጸልን ከፊል ወይ ሓደ ንኹሉ ዝጠመረ ሃገራዊ ዋዕላ ክኻየድ ይክኣል እዩ። ዉጽኢት ናይቲ ዋዕላ ድማ ንኣባላቱን ቀጺሎም ዝስዕብዎን ይቕይድ።

 

ኣብዚ እዋናት እዚ፡ እቲ ናይ ተቃዉሞ ሓይልታት ስኒት ስኢኑ፡ ነቲ መድረኽ ኣብ ክገጥመሉ ዘይበቕዓሉ እዋናት ሃገራዊ ዋዕላ የድሊ ከምዘሎ ዝናጣጠፉን ዘንህዩን ዜጋታት ዉሑዳት ኣይኮኑን። ብመስርሕ ሃገራዊ ዋዕላ ኣቢልና ሓደ ዓቢ ልፍንት {grand coalition} ብምፍጣር፡ ንኹሉ ተፋናጪሉ ዝርከብ ፖሎቲካዊያን ጉጅለታት ጠርኒፍካ ኣድማዒ ቃልስታት ንምክያድ ዝዓለመ እዩ።

ጹቡቕ ከም ሓሳብ እንታይ ክወጾ! እንታይ እዩ ግን ንቡዛሓት ፖሎቲካዉያን ጉጅለታት ከም ዝማቓቀሉ ገይርዎም ዘሎ ክምርመር ዝግብኦ ጉዳይ እዩ። ምኽንያቱ ንሓደ ዓሶ ዝሓመመ ሰብ፡ ናይ ዓሶ መድሃኒት ክትእዝዘሉ እንተኼንካ፡ መጀመርታ ዓሶ ምሕማሙ ከተራጋግጽ ኣሎካ። ንምፍንጫላትና ንምፍዋስ ዘብቕዓና መድሃኒት ሃገራዊ  ዋዕላ ዝባሃል እንተኾይኑ መሰረት ናይ ሕማምና እዉን ምልክታቱን ዓይነቱን ብልክዕ ክልለ ኣለዎ።

 

መሰረት ናይ ምፍንጫላትና ናይ መሪሒነታት ታሪኻዊ ዘይምቕዳዉ፡ መን ላዕለዋይ ኢድ  ፖሎቲካዊ ስልጣን ወነነ፡ ናይ መሪሒነታት ኣዝዩ ንኡስ ጥሙሓት {ego} ምህላዉ እምበር፡ ናይ መሰረታት ፖሎቲካዊ ዉድባት ወይ ህዝቢ ናይ ምፍንጫል ባህግታትን ተቦጉሶታትን ከምዘይኮነ ፍሉጥ ኩሉ ዝሳማማዓሉ ሓቂ እዩ። ባዕላቶም ዝፈበረኽዎ ሽግራት፡ ባዕላቶም ጥራይ እዮም ክፈትሕዎ ዝኽእሉ። መዓልቲ መጸ ንሓንሳብ ተሳማሚዕና ንሓንሳብ ተፋላሊና እንዳበሉ ዝመጹና መራሕቲ፡ ኣብ ክንዲ ንሓድሽ ኤርትራዊ ቅደሓሳብ ለዉጢ {paradigm shift} ዘሳጋጉሩና፡ ኣዝዩ ንኡስ ጥማሓቶም ንምዕጋብ ተወሳኺ ጸገማት ስለዝፈጥሩልና፡ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ናይ ገዛእ ርእሱ ዝፍትሑ ጸገማት ኣብ ቅድሚኡ ተገቲሮም ይብድህዎ ስለዘለዉ፡  ህዝቢ ኣብ ጸገማቱ ምፍታሕ ጥራይ እዩ ከተኩር ዝምረጽ።

እቲ ጸገም ኣብ መሪሒነታት ካብ ሃለወ፡ እቲ ኣማራጺ ክልተ መገድታት ጥራይ እዩ።

 

 ንሳተን ድማ፡

  1. እቲ መሪሒነታት ዝተፈላለዩ ፖሎቲካዉያን ጉጅለታት ተኣኪቡ ፖሎቲካዊ ጸገማቱን ግርጭታቱን ፈቲሑ ብከመይ ዉልቃዉን ፖሎቲካዉን ግርጭታቱ ከም ዝፈትሖ ንጹርን ጉሉጹን ጸብጻባት ንመሰረታት ፖሎቲካዊ ዉድብን ህዝብን ሒዙ ክመጽእ ኣለዎ። ወይ ድማ
  2. እቲ መሰረታት ዝተፈላለዩ ፖሎቲካዊ ጉጅለታትን ህዝብን፡ ነቲ ማሕለኻታት ጸቢብ ዉድባዊ እምነታት ሰይሩ ወይ ሰጊሩ፡ ኣብ ዝነብረሉ ከባቢ ብደረጃ ከባቢ፡ ብደረጃ ሃገርን ብደረጃ ክፍለ ዓለም ህዝባዊ ናይ ረብሓ ፖሎቲካ መጋባእያታት ፈጢሩ፡ ብሃገራዊ ዋዕላ ኣቢሉ ናብ ሓድሽ መድረኽ ጥርናፌን ቃልስን ዝኣትወሉ ማሕበራዉን ፖሎቲካዉን ምስግጋር {transformation} ኪደት ክፈጥር ኣለዎ። እዚ ብልሓት ኣጣራንፋ እዚ ስግር እቲ ኣብ ዘለዋሉን ከባብያተን ሓሊፈን ብጽፍሒ ሃገር ናይ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ከም ናይ  ፖሎቲካዊ ተግባር ኡግሚ {action potentials} ናይ ህዝብን ሃገርን ፖሎቲካዉያን ናይ ጸቕጢ ሓይሊ {pressure group} ኣብ ልዕሊ ስርዓት ...ፍን ዝተፈላለያ ፖሎቲካዉያን ጉጅለታት ተቃወምቲ ሓይልታት ክኾና ይኽእላ እየን ዝብል ገምጋማት ኣሎኒ። እዚ ገምጋም እዚ ብሃዉሪ ዝመጸ ኣይኮነን፡ እንታይ ድኣ ኣብ ሰናይ ፍቃድን ድሌታትን መሪሒነታት ዉድባት፡ መሪሒነታት ምልካዊ ስርዓት ...ፍን ፖሎቲካዊ ተቃዉሞ ዉድባት ምጽባይን ምዉዳቕን ግዚኡ ሓሊፉ ስለዝኾነ እየ።

 

እዚ ሃገራዊ ዋዕላ ዝባሃል ዘሎ ንዋት ወይ መድሃኒት መፍትሒ ጸገማት ዘይምጥርናፍና፡ ኤርትራዉያን ጥራይ ኣይኮኑን ዘልዕልዎ ዘለዉ። ዋላእዉን መራሒ ኢትኒካዊ ስርዓት ኢትዮጵያ ወይ ወያኔ፡ “”ንኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን”” ካልኣይ ጉባኤኡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከካይድ እንኮሎ “” ጉባኤ ኣይኮነን ዘድልየኩም፡ ሃገራዊ ዋዕላ እዩ ዘድልየኩም”” ኢሉዎም እዩ። ስለ ዝተባህለ ስለዝተደልየ ዘይኮነስ፡ ኤርትራዉያን ናይ ገዛእ ርእስና ካብ ህሉዉ ኩነታትና ዝነቕል ርኽኽብን ዳይነሚክስ፡ ኣዝዩ ዝተነጸረ ዕላማን ራእይን ብዛዕባ ሃገራዊ ዋዕላ ክህልወና ኣለዎ

 

መደምደምታ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ሓደ ዓቢ ፖሎቲካዊ ጭርሖ ስለዝኾነ፡  ነዚ ዓቢ ጭርሖ ብምልዓልን ብምምራሕን ማሕበራዉን ዉድባዉን ክብደታቶም ወይ ጽልዋታቶም ከዕብዩ ዝደልዩ ዉልቐ ዜጋታት ወይ መራሕቲ ፖሎቲካዉያን ዉድባት እዉን ከምዘለዉ ፍሉጥ እዩ። ነዚ ብምዝንጓዕ ዝኾነ ዜጋ ካብ ሰናይ ድሌታት ተላዒሉ ክድግፎ ከምዝኽእል እዉን ዘጣራጥር ጉዳይ ኣይኮነን። ኣብ ዉሽጡ ግን ቡዙሕ ክግራሕ ዘለዎ ትሕዞን ዕላማን ስለዘለዎ፡ ካብ ሕሉፍ ቶሞክሮታትና ብምግምጋም ዘየዳግምን ኣድማዕን መታን ክኸዉን ምርጫታትና ብግቡኡ ከነቐምጥ ኣሎና።

 

Advertisements

Leave a Comment »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: