Eritrea real clear politics's Weblog

September 17, 2008

ሓባራዊ ጸገም ምህላዉ ሓይሊ ናይ ሓድነትን ስኒትን እዩ!

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 9:41 am

13/02/2008 ..

 

ሓባራዊ ጸገም ምህላዉ ሓይሊ ናይ ሓድነትን ስኒትን ከንሱ፡ ኣብ ፖሎቲካ ኤርትራ ግን ብኣንጻሩ እዩ። ኣብ ኤርትራ ቦኺሩ ዘሎ ነገር እንተሃልዩ ቡኹረት ግዝኣተ ሕጊ ጥራይ እዩ። ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ኣብ መሰረታዊት ቡኹረት እንዳተሳማምዔ ከንሱ፡ ገሊኡ ዝያዳ ህሱይን ቡዱሉን፡ ገሊኡ ዝያዳ ሓላዪ ህዝብን ሃገርን፡ ገሊኡ ዝያዳ ሃገራዉን ዲሞክራስያዉን፡ ገሊኡ ንማሕበሩ ከብ ኩሉ ሕልፊ ሰቡ ሙሁርን ምጥርናፍ ናይ መንእሰይን ገይሩ ዝዛረብ፡ ገሊኡ ከም መተካእታ ስርዓት ... ንነብሱን ጉጁሉኡን ዝጽዕድ ገሊኡ ከም ነባር ተቃዋማይን ተቃላሳይን ንጉጅልኡ ዝወስድ፡ ገሊኡ ከም ብሉጽን መተካእታ ዘይብሉ መደብ ፖሎቲካዊ ዕዮ፡ ምትካልዋልታን ሜላን (Strategy and Tactic).. ከምዘለዎ ኣምሲሉ ዝግዕር፡ ከንህን ክዋዳደብን ይርኤ ኣሎ።

 

እዚ ኣብ ፖሎቲካዊ ባይታ ኤርትራ ዘሎ ተርእይቶታ፡ ናይ ነገር ጥዕናን፡ ቀጻልነት ዘለዎ ማሕበራዊ ፍትሕን ምዕብልናን ከንጸፍን ከምጽእን ዝኽእል ጣቛታት ከምዘይኮነ እዉን ኩሉ ብሕልንኡን ኣእሙርኡን ዝግምግሞን ዝፈልጦ ጉዳይ እዩ። ቃልሲ ማለት ህልኽ ማላት ኣይኮነን፡ ቃልሲ ማለት ብጸግዕነትን ጥብቖነትን (appendix) ቲፎዝነትን ተቆሪንካ እንዳርኣኻ ዓይነስዉር እንዳሰማዕኻ ጸማም፡ ሓቂ ክትዛረብ እንዳተገብኣካ ቀለዓለም ምዝራብ ማለት ኣይኮነን። ቃልሲ ማለት ምዉንጃል፡ ምጥቃን፡ ምዑላቕ፡ ምድንጋር፡ ዘይተራጋገጹን ዘይተጨበጡን መርትዖታት ወይ ሙህዞታት መስሪትካ ንዜጋታት ምኽሳስ ወይ ምክፋእ፡ ምሕሳዉ፡.... ማለት ኣይኮነን፡ ቃልሲ ሓደ ንኩሉእንትናዊ ሂወት ሕብረተሰብን ሃገርን መሰረታዊ ንምልዋጥ እተካይዶ መሪርን ከበድት ሓርጎጽጎጻት ዘለዉዎ ማሕበራዊ ኪደትን መስርሕን እዩ።

 

ኣብ ማሕበራዊ ኪደትን መስርሕን ድማ ኩሉ ኣቶኩሮኻ ኣብ ምጭባጥ ፖሎቲካዊ ስልጣን ዘተኮረ ጥራይ እንተኾይኑ፡ ነቲ ማሕበራዊ፡ ምጣኔሃብታዊ፡ ባህላዊ፡ ሓድነታዊ ሂወትን መዳያትን ናይቲ ሕብረተሰብ ዘንጊዕክ ትኸይድ ስለዞሎኻ፡ ኣብ ክንዲ እቲ ዘካየድካዮ ቃልሲ ንኩሉ እንትናዊ ሂወት እቲ ሃገርን ህዝብን ዝቕይርን ህዝቢ ዝረብሓሉን፡ ብኣጻብዕቲ ዝቑጸሩ ዉልቀሰባት ወይ ጉጂለ፡ ኣብ ላዕለዋይ ፖሎቲካዊ ስልጣን ቕርጻ ብምቕይያር፡ እቲ ዝተካየደ ቃልሲ ከምዚ ሙሉእ ሓሳብ ብዘይ መእሰሪዓንቀጽ (verb) ፈዚዙን ዘይገላጺ ኮይኑ ዝተርፍ፡ ከምኡ ኮይኑ ድማ ይተርፍ። ስለዚ እቲ ክንዳይ ግዝየን፡ ጉልበትን ሂወትን ሰብ፡ ነገራዉን ፋይናንሳዉን.... ዝወድኣ መስርሕን ኪደትን ቃልሲ ኣብ ክንዲ ንረብሓ መላእ ህዝብን ሃገርን ዝዉዕል ንዉልቀሰባትን ጉጂለታትን ይዉዕል ማለት እዩ። ዓስቢ ቃልሲ ንዉልቀሰባትን ጉጂለታትን እንተዊዒሉ ድማ ምልካዉነት ናይቶም ዉልቀሰባት ወይ ጉጂለታት ተራጋጊጹ ኣሎ ማለት እዩ። ስለዚ ምልካዉያን ኣሊኻ ካልኦት ምልካዉያን ወይ ኣርካናት ኩናት (Lords of war) ምትካእ እንታይ ዋጋን ሳዕቤኒን ክህልዎ እዩ ኣቀዲሙ ክፍለጥ ዘለዎ ነገር እዩ።

 

ኣብ መስርሕ ቃልሲ ሓሳብ እዩ ዝመርሕ። ዝተነጸረ ሓሳብን ራእይን እንተዘይብልካ ናበይ ገጽካ ክትከይድ ምኻንኻ እዉን ስለዘይትፈልጥ፡ ኣብ ደርበስበሳትን ዕንክሊልን ኢኻ ንግዜኻ ተሕልፎ። ሓደ ሓድሽ ሓሳብን ሓድሽ ራእይን ዘይብሉ ኣብ ዝተፈላለየ መስርሕ ተፈቲኑ ዝበተኸን ዝተፈግረን ልምዳዊ ኣረጊት መሪሒነት ከም ናይ ለዉጢ ሓይሊ ተወሲዱ፡ ለዉጢ ከምጻልካን ንለዉጢ ክመርሓካን ኣፍካ ከፊትካ፡ ኣእዳዉካ ኣጣሚርካ፡ ሕልናኻ ከዲዕካ.. ትጽበ እንተኼንካ፡ ንሱ ጥራይ ዘይኮነ ንስኻ እዉን ናይ ታሪኽ ተሓታቲ ኢኻ። ልዕሊ ኹሉ ግን ናይ ሳዕቤናቱ ከቢድ ዋጋ፡ ደቕኻን ደቂ ደቕኻን ክኸፍልዎ ምኻኖም ክትዝንግዕ የብልካን።

መዋእሉ ኣብ ምምጻእ ሓድነት ዘበርዓነ ሕጂ ሓድነት ከምጻለይ እዩ ኢልካ ምትስፋዉ፡ መዋእሉ ኣብ ወትሃደራዉን ፖሎቲካዉን ጉዕዘታት ዝፈሸለ ሕጂ ፖሎቲካዊ ወይ ወትሃደራዊ ዓወት ከምጻለይ እዩ ኢልካ ምጽባይ፡ ኣብ ምምስራት ጡዕይ ምሕደራን ቅዋሚ ስርርዓትን ዘበርዓነ፡ ኣብ ምርግጋጽ ልዕላዉነትን ግዝኣተ ሕጊ ዝፈሸለ.. ከምዚ ሙኻኑ እንዳፈለጥካ ንሓቂ ዘይምቕባል (denial) ጥራይ እዩ።

ኣብ ፖሎቲካዊ ድሕረ ባይታ ኤርትራ ጥዑይ ሓሳብ ንህዝብን ሃገርን ክመርሕ ዝኽእል ኣይኮኖን ተሳኢኑ። ጥዑያት ፖሎቲከኛታት ንሃገሮምን ንህዝቦምን ከገልግሉ ዝደልዩ ኣይኮነን ተሳኢኖም፡ ምሁራትን ለባማትን ኣይኮነን ተሳኢኖም እንታይድኣ ሓደ ጽንዑ ናይ መሰረታት ምንቕስቓስ (Grass-root movement) ተበግሶ እዩ ተሳኢኑ ዘሎ። እቲ ክቃለስን ረብሓታቱ ክካላኸልን ከሰስን ዝኽእል ኣዝዩ ዝበዝሓ ኣካላት ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ገሊኡ ኣገልጋሊ ምልካዉያን፡ ገሊኡ ኣገልጋሊ ኣርካናት ኩናት፡ ገሊኡ ላንጋላንጋ፡ ገሊኡ ኣብ ዉልቓዊ ሂወቱ ምስሳን፡ ገሊኡ ኣፉን ኢዱን ኣኪቡ ብምጽቓጥ፡ ገሊኡ ብሃይማኖት፡ ብብሔርን ኣዉራጃን ብምምቕቃል.. ከም መእሰሪ ማእዶ ዘይብሉ መኾስተር ተባታቲኑ ስለዘሎ፡ ጥዑይ ሓሳብ ይኹን ጥዑይ ፖሎቲከኛ መጽዩ ብቐሊሉ ንመንገዲ መሰረታዊ ለዉጥን መጻኢ ቡሩህ ሂወት ክመርሖ ማዕረ ክንደይ ኣሸጋሪ ምኻኑ ክልለ እኳ ዝኽእል እንተኾነ፡ እቲ ርጉጽ ተኽእሎ ዘዉትር ዘሎ እዩ።

 

ንሓያል ምብትታን ሕብረተሰብ ብሓያል ቀላሲ ሓባራዊ ጸገማትን፡ ኣድማዕን ኣዙዩ ተዓጻጻፊ ስልትን፡ ጽኑዕ ፖሎቲካዊ ራእይን ምትካል-ዋልታ ወኒንካ ኢኻ ትገጥሞ። እዘን ሰለስተ ሮቓሒታት ንምቅንጣጥ ፍርሒ ካብ ኣእምሮ ዜጋ፡ መጽያዊ ዉሕስነት ሂወት ዜጋ፡ ምሕያል ዜጋን ምህናጽ ነብሰተኣማምነት፡ ስኒትን ሓድነትን፡ ተወፋይነት፡ ድሉዉነትን ተስፋ ስለዝሃንጻ፡ ኩሎም መዳናገርትን ጉራቔናት (odds) ንሕብረተሰብ ንምድንጋር ዘለዎም መስኖታት ብልዑል ባዕላዊ ንቕሓት ሕብረተሰብ ስለዝሉከት፡ ቃልሲ ሓፋሽ ህዝብን ክዕወት ግድነታዊ እዩ። ዘይረብሕ ጉርሕታት፡ ራዕዲን ፍርሕን፡ ጸቢብ ስስዔን ኣንነትን (ego)….. ኣብ ዘብጽሓና መድረኽ ከምዘይብሉ ክንግንዘብ ኣሎና።

 

ንሓቒ ሓቂ፡ ንጌጋ ጌጋ ክንብል ዘይንበቕዕ እንተኼና፡ ንዝኸዉን ይኸዉን እዩ፡ ንዘይከዉን ኣይከዉን ወይ እምቢ ናይ ምባል ዓቕሚ እንተጸንቒቕና፡ እንዳፈለጥካ ምጽቓጥ እንተኣብዚሕና፡ ንጉዳይና ካልኦት ክሰርሑልና ንጽበን ንደልን እንተኼና፡…... ጸገም ከምዘሎና ፈሊጥና፡ ጸገማትና ክንፈትሕ እዉን ሃስዉሰዉ ክንብል ከምዞሎና ፍሉጥ እዩ። ስለዚ ንኩነታትናን ኩነታት ኤርትራዊ ፖሎቲካዊ ባይታታት ድሕረ ባይታ ንምቕያር ዝድለ እንተኾይኑ፡ ኣብ ንኩላህና ዝብድሃና ዘሎ ሓባራዊ ጸገማትን ብድሆታትን ከነተኩር ይግብኣና። ሓባራዊ ጸገማትና ብንጹር ድሕሪ ምልላይና፡ ንገዛእ ርእሱ እቲ ምልላይ ሓባራዊ ጸገማትና ሓይሊ ናይ ሓድነትና ክኸዉን እዩ። እዚ ሓይሊ እዚ ድማ ምጥርናፋት ናይ መሰረታት ምንቕስቓስ ፈጢሩ ንዓወት ከብጽሓና  እዩ።

 

 

Advertisements

Leave a Comment »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: