Eritrea real clear politics's Weblog

September 17, 2008

ስለስተ መጣልዒ ፖሎቲካዊ ካርድታት ፖሎቲከኛታት ኤርትራ

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 12:53 pm

ኣብ  ዓለምና ምጣኔሃብታዊ፡ ማሕበራዊ ዉህደት፡ ሓድነት፡ ዲሞክራሲን ሰብኣዊ ሓርነት ላዕለዋይ ኢድ ሒዙ ወትሃደሪነት ካልኣይ ድረጃ ኣብ ዝኾነሉ እዋናት፡ ኤርትራ ብወትሃደራዊ ኣርካናት ትምራሕ ኣላ። ከም ሳዕቤኑ ኣብ ኤርትራ  ወድሰብ ይኹን ባህሪ ዝፈጠርዎም ጸገማት ጸብጺብካ ክዉድኡ ዝኽእሉ ኣይኮኑን። ነዚ ገጢሙ ዘሎ ኣዝዩ ተሪር ዉሽጣዉን ግዳማዉን ብድሆታት ንምፍትሑን ንምቅላሱን ኣዝዩ ከቢድ ዋጋ ሓያል ጥምጥም መከተ ከምዝሓትት ዘጣራጥር ኣይኮነን። ነዚ ንኩነታትና ንምቕያር እንሕቶቶ ዘሎና ብኣዉንታ ንምምላሱ ዝተነጸረ ዕላማ፡ ፖሎቲካዊ ራእይን ልዕሊ ኩሉ ድማ ዉሽጣዊ ሓድነት ኣዉራ ቀላሲ ሮቛሒ እዩ።

 

ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዉሽጥ ይኹን ኣብ ወጻኢ ዝነብር፡ ብዘይኣፋላላይ ደቂ ሓንቲ ሃገር ብቡዝሓዊ ቛንቓታትን ባህልታትን ዝቖመ ንመዋእሉ ጽምኢ ሰላምን ማሕበራዊ ፍትሕን ዘለዎ ህዝቢ ኮይኑ፡ ነዘን ክልተ መሰረታዉያን ዕላማታት ንምርግጋጽ ድማ ንመዋእሉ ዝተቃለሰን ከቢድ ዋጋ ዝኸፈለን፡ ሕጂ እዉን ዝኸፍል ዘሎ ምኻኑ ኣብ ምልክት ሕቶ ዝኣቱ ጉዳይ ኣይኮነን። ነዚ ሓባራዊ ጸገማትን ዘሎና ጽምእታት፡ ብተናጸል ዕላማ፡ ፖሎቲካዊ ራእይን ጥርናፌን ክነራጋግጾ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ምኻኑ ፍሉጥ እዩ።

 

እዚ ክብል እንኮሎኹ ግን ፖሎቲካዊ ስርዓት ብካልእ ፖሎቲካዊ ስርዓት ክቕየር ኣይክእልን ማለተይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ኩላትና እንብህጎን እንጽበዮን ጥጡሑን ማዕባልን ነባሪ ሰላምን ማሕበራዊ ፍትሒ ንምርግጋጹ ኣዝዩ ኣጸጋምን ርሑቑን ክኸዉን እዩ ማለተይ እዩ።

ህዝቢ ኤርትራ ቡቡዝሓት ኣህዛብ ዝቖመ ሃገር እኳ እንተኾነ፡ ቅድሚ ከም ዘመናዊ ሃገር ብመግዛእቲ ጥልያን ምጥርናፉን ምቛሙን እዉን እንተኾነ፡ ነፍስወከፉ ናይ ገዛእ ርእሱ ሕግታት እንዳባ ዝወነነ፡ ኣብ ትሕቲ እቲ ሕግታት እንዳባ እዉን ተማእዚዙን ተጠርኒፉን ብእኡ እንዳተዳነየን ዝማሓደር ዝነበረ ህዝቢ እዩ። እዚ ሕሉፍ ታሪኻዊ ባይታ ህዝብና ማዕረ ክንደይ ህዝብና ኣብ ትሕቲ ግዝኣተ ሕጊ ብሰላም ይነብር ከምዝነበረን፡ ማዕረ ክንደይ ህዝብና ልምድታት ግዝኣተ ሕጊ ከምዝነበሮን ከወክሰና ይኽእል።

 

ቀጺሉ ግን ባዕዳዉያን ገዛእቲ ነቲ ዝነበረ ሕግታት እንዳባ ብመግዛእታዊ ሕግታቶም እንዳዓብሎሉዎን እንዳዶቖስዎን ስለዝኸዱን፡ ከም ዘመናዊት ሃገር እዉን ብሓደ ጥሙር ሃገራዊ ሕጊ ክማሓደሩ ግድነታዊ ስለዝኾነ፡ ብርሰት ያታዊ ሕግታትና ተራእየ፡ በደላ ናቱ ድማ ብመግዛእታዊ ሕግታት ተተክኤ።

ካብ ባዕዳዉያን ገዛእቲ ሓይልታት እንትርፎ ጭቖናን ሓሳረ መከረን ንጽበዮ ነገር ስለዘየሎ ክሓልፎ እየ። ድሕሪ ኤርትራ ካብ መግዛእቲ ናጻ ምዉጽኣ መሰረት ናይ ዝሓለፈን መጻኢን ምዕባሌና ምርግጋጽ ግዝኣተ ሕጊ እዩ ነይሩ፡ የግዳስ ክራጋገጽ ኣይተኻእለን። ባዕዳዊ ገዛኢ ጸሪግና ዉሽጣዉያን ገዛእቲ ከምዝተካእና ፍሉጥ እዩ። ዉጽኢት ናይዚ ድማ እዚ ሕጂ ብደገን ብዉሽጥን ገጢሙና ዘሎ ብድሆታት እዩ።

ነዛ መሰረታዊት ሕቶ ግዝኣተ ሕጊ ኣብ ኤርትራ መታን ካይትራጋገጽ፡ ፖሎቲከኛታት ኤርትራ ካብ ሰለስተ ክልተ ዝተፈላለየ መጣልዒ ፖሎቲካዊ ካርድታት ኣለዋኦም። ንሳተን ድማ፡

 

1.መሬት ጠፍኣት፡ ኤርትራ ወያኔ ኣመሪካ ክወሩኹ ይደሊዩ ስለዘለዉ ኩሉ ዘሎካ ንብረት፡ ገንዘብ፡ ወሊድካ ዘዕበኻዮም ደቕኹምን ቡራኼኹም ሃቡኒ፡ ግዝኣተ ሕጊ ዲሞክራሲ ማሕበራዊ ፍትሕን ድሕሪ ምርግጋጽ ሃገር ዝመጽእ ሕቶ እዩ፡ እንዳበለ ዝያዳ ተመጣጢ ቅድመኩነታት ህዝብና ጌና ኣይነቕሔን ፖሎቲካዊ ዕድላቱ ክዉስን ብቕዓት የብሉን ዝብል ፖሎቲካዊ ካርድ እዩ።

2.ኣብ ምልላይ እቲ ሽግር ብልክዕ ዘንበበ፡ ጠንቂ እዚ ኩሉ ወጥርታት ምልካዊ ስርዓት ... ስለዝኾነ፡ እቲ ጠንቕ ክፍታሕ ኣለዎ፡ ልዕላዉነት ሃገርን፡ ልዕላዉነት ፖሎቲካዊ ስልጣን ህዝብን ግዝኣተ ሕጊን ድማ ክራጋገጽ ኣለዎ ዝብል ፖሎቲካዊ ካርድ እዩ።

3.ዋላ እኳ ፖሎቲካዊ ጠለባቶም ካብ ክዉንነት ኤርትራን ጂኦ ፖሎቲካ ዝነቕል እንተኾነ፡ ንምእላይ እዚ ምልካዊ ስርዓት ዝኾነ ዝተረኽበ መገድታትን ሓገዛትን ተጠቂምካ ነዚ ስርዓት ምእላዩ ሓላል እዩ ዝብሉ፡ ንልዕላዉነታዊ ህላዌ ሓንት ኤርትራ ብቕድመ ኩነትን ዘይተዛማድነት ዝርእዩዎ፡ ልዕሊ እቲ መላእ ህዝቢን ሃገርን ኣጀንዳታት ዕድል እንተረኺበ ኣጀንዳይ ከተግብር ዝብል ፖሎቲካዊ ካርድ እዩ።

 

ኣብ ፖሎቲካዊ ባይታ ኤርትራ ብጥምረት ኣብዚ ዘተኮረ ፖሎቲካዊ ግርጭታትን ምንቕስቃሳትን እዩ ዝኸይድ ዘሎ። ኣብ ፖሎቲካዊ መደባት ዕዮታቱን ኣዋዳድብኡን ዝፈላልዮን ሓደ ዝገብሮን ሮቛሒታት እኳ እንተሃለዎ፡ ብፍጹም ኣብ ግብራዊ ሜላታቱን ምትካል ዋልታታቱ ወይ ስትራተጅኡ ዝተፈላለየ እዩ። እቲ ቀዳማይ ፍጹም ምልካዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕ ከራጋግጽን ከቕጽልን ዝደሊ እዩ። እቲ ካልኣይ ነቲ ምልካዊ ስርዓት ብህዝባዊ ስልጣንን ግዝኣተ ሕጊ ብምትካእ ሓድነትን ልዕላዉነትን ኤርትራ ክሕሎ ዝህቕን እዩ። እቲ ሳልሳይ ድማ ንሲቪካዊ መሰል ልዕሊ ሃገራዊን ህዝባዉን መሰል ዝሰርዕ፡ ንሉዕላዊ ህላዌ ናይ ኤርትራ ብቕድመኩነት ዘቕርብ፡ ዝደልዮዎ እንተዘይተቶርጊሙ ድማ ክሳብ ምንጻል፡ ቀጻሊ ረጽሚ.. ብሎሚ ስዓሪ ጽባሕ ተሳዓሪ ዝዓይነቱ ክኸይድ ዝደሊ እዩ።

 

ነዚ ንምዕዋት ድማ ዝተፈላለየ መልክዓት ቃልስ፡ ቃልኪዳናት፡ ምጥርናፋት፡ ይጥቀም። ሕሉፍ ሓሊፎም ምስ ብኣይዶሎጂን ረብሓታትን ፈጺሞም ክሳማምዕዎም ዘይክእሉ ምንቕስቃሳት ካልኦት ሃገራትን ኣህዛብን ቃልኪዳናትን ብምምስራት ክዕወቱ ይፍትኑ። ንመረዳእታ ስርዓት ... ምስ ቕንጅትን እስላማዊ መጋባእያ ሶማል: ሓደ ሓደ ናይ ኤርትራዊ ተቃዉሞ ጉጂለታት ካብ ማእከል ፖሎቲካ ዝተገፍዓ ጉጅለ {Fringe groups} ድማ ምስ ስርዓት ወያኔ ክሩቃሕ ይክኣል። ኩሉ መቃለሲ ባይታ ስለዝጸቦቦ ኢትዮጵያ ዝኣተወ ጉጂለ ተቃዉሞ ግን መሳሪሒ ወያኔ ማለት ከምዘይኮነ ክንጸር ዘለዎ ኮይኑ፡ ኣብቲ ደንበ ስለዝተዋሕጠ ግን ናይ ኣድማዕነቱ ዕድላትን ባይታታትን ሕጹር ክኸዉን እዩ ዝብል ሚዛናት ኣሎኒ።

 

እዚ ብልሓታት ቃልኪዳናትዚ፡ ብመሰረቱ ነቲ ኣብ ማእከል ሃገርናን ህዝብና ከም ዕላማ ክፍታሕ ዘለዎ ጸገማትን፡ ጠለብን ረብሓ ሃገርን ህዝብን ኣጓንዩ፡ ሓዲኡ ኣብ ፖሎቲካዊ ስልጣን ንክቕጽል፡ እቲ ካልኣይ ድማ ፖሎቲካዊ ስልጣን ንምዕታር ዝዓለመ እዮ። እዞም ክልተ ተጻረርት ሓይልታት ሓደገኛታት ነቲ ሃገርን ህዝብን ምኻኖም እዉን ዘማትእ ኣይመስለንን።

ንሓደ ፉሩጅ ጸገማት ንምፍታሕ ኣብ ክንዲ ካብ ጠንቁ ተበጊሶም ክፈትሑ ዝነቕሉ፡ ካብ ኣሉታ ዉጽኢት ናይ ባዕሎም ዝፈጠርዎ ሽግር ንምፍትሑ ስለዝነቕሉ፡ ነቲ ሃገርን ህዝብን ኣብ ብቀሊሉ ክወጻሉ ዘይኽእል ፖሎቲካዊ፡ ምጣኔሃብታዊ ማሕበራዊ ሓርጎጽጎጻት ከምዝሽመም ይገብርዎ።

 

ገለ የዋሃት ገሊኦም ነታ ቀዳመይት ፖሎቲካዊ ካርድ፡ ገሊኦም ነታ ሳልሰይት ፖሎቲካዊ ካርድ ዝዓደገተቶም ሰባት፡ ነዚ ተርእዮ ኣብ ክንዲ ብኩሉእንትንኡ ትሕዝትኡ {Substantially} ዝመዝንዎ፡ እቲ ቀዳማይ ምክልኻል መሬት ዓደቦ ክብል እንኮሎ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ተቃዉሞ ኣንጻር ምልክ እንዳተባህለ፡ ነዚ ሓደገኛ ፖሎቲካዊ ተርእዮታት ብዓይኒ ሕጋዉን ዘዕዉትን ቆጺሮም፡ ነቲ ካልኣይ ፖሎቲካዊ ካርድ ከም ሸዊት ዓተር ቦርኪቶም ሓስዮም ከዳቕቕዎን ክልምስዎን ይፍትኑ። በብወገኖም ድማ ፖሎቲካዊ ባይትኡ ካይጥጥዕን ከይዕወትን ፖሎቲካዊን ኣካላዉን ቅንጸላ የካይድሉ። ሓደ ሓደ ግዝየ እንታይ እዩ ፍልልዮም ኢልካ ፍልልይኦም ንምልላይ ኣብ ትፍትነሉ እዋናት እቲ ሓደ ፖሎቲካዊ ስልጣን ዝጨበጠ እዩ፡ እቲ ሓደ ድማ ፖሎቲካዊ ስልጣን ክዓትር ዝቃለስ ዘሎ ትሕዝቶን ባህሪሓደ እዮም።

 

መደምደምታ፡ ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለየ ፖሎቲካዊ ኣይዶሎጂካዊ ኣራኣእያታት ተጻዋርነት ክህሉ ባህሊ ዲሞክራስያዊ መስርሕ እኳ እንተኾነ፡  ሽግራትና ኣብ ክሊ ዲሞክራስያዊ መስርሕ ብዉሳኔ፡ ብተሳትፎን ዕግበታትን መላእ ኤርትራዊ ዜጋ ክዉሰን እኳ እንተሃለዎ፡ ንሃገርን ህዝብን ዝልክም፡ ብግዝኣተሕጊ ዘይቕየድ፡ ፖሎቲካዊ ስልጣን ህዝቢ ክምንዝዕ ዝጻናጸንን ዝናጣጠፍን፡….... ብኸመይ ከነታኣናጉዶን ከነሳስዮን ከም ንኽእል ኤርትራዉያን ክንሓስበሉ ከነጽንዖን ዝግብኣና ጉዳይ እዩ። ምኽንያቱ ዲሞክራሲ ከም ፖሎቲካዊ መስርሕን ኣምርን ዕዘትሓዘልን መሳርሒ ድኣ እንበር መዕነዉን መጋየጽን ስለዘይኮነ።

 

ኤርትራዉያን ጉዳይና ምእላይ ምልካዊ ስርዓት ... ጥራይ ኣይኮነን። ኣብ ዕንኡ ካብ መሳጋገሪ መንግስት ጀሚርካ፡ ብዘይ ፖሎቲካዉን ጸጥታዉን ሃጋፋት፡ ብከመይ ብሰላማዊን ልዙቡን ብልሓት መስርሕ ፖሎቲካዊ ዕርቒ፡ መሰረታዊ ለዉጥን ግዝኣተ ሕጊ ይራጋገጽ፡ ከመይ ገይሩ ፖሎቲካዊ ስልጣን ንህዝቢ ይርከብን፡ ከመይ ጌይሩ ህዝቢ ንዝዉንኖ ፖሎቲካዊ ስልጣን ብግዝያዊ ዉክልና ንምሩጻት ሰልፍታት ሃገር ፖሎቲካዊ ስልጣን ሂቡ የማሓድርዎ ስለዝኾነ፡ ቀሊል ዕማም ኣይኮነን።  ልዕሊ ኹሉ ግን መዕቀኒ መሰረታዊ ለዉጥን ፖሎቲካዊ ስልጣንን ናይ ሓባር ህዝባዊ ዕግበት ስለዝኾነ፡ ነዚ ዕማም እዚ ንክዕመም፡ ናይ ሓባር ተግባራዊ ዉደባን ቃልስን  ልዑል ንቕሓትን ዘለዎ ዑቑር ናይ ህዝቢ ሓይሊ ከድሊ እዩ።

 

Advertisements

Leave a Comment »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: