Eritrea real clear politics's Weblog

October 7, 2008

DDTC Imposes Arms Embargo on Eritrea

Filed under: Events — eritrearealclearpolitics @ 8:55 am

ኣየ ኣመሪካዉያን!!!!!!!!!!! ብቀደሙ እዉን መሸመቲ ዕዳጋ ኣጽዋር መንግስት ኤርትራ ዕዳጋታት ኣመሪካ ኣይነበረን ብሕጂ እዉን ዝኸዉን ኣይመስለንን።

http://www.exportlawblog.com/archives/category/general

September 18, 2008

Articles that posted by yafiet on website

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 7:11 am

You can find it on www.meskerem.net forum

http://www.websitetoolbox.com/mb/meskerem?forum=41739

http://www.websitetoolbox.com/tool/view/mb/search/meskerem?searchid=10757885

September 17, 2008

[Goddena Harnet] ጠንቅታት ስደትን መጻኢ መፍትሒኡ ኣብ ኤርትራን

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 1:53 pm

02 Nov, 2007


ብየማነ ወዲ ኣርባዕተ ናብ ናቕፋ ዝቐንዓ ጽቡቓት ሕቶታት ምስ ኣንበብኩ መልስ ዝብል ወነይ ገንፊሉኒ። የማነ ኣስማሪኖብወየንቲ ትመወል፣ ዓዋተብጀሃዳውያን ትካየድ ከም ዘይግድሶ፣ ንዕኡ ዝግድሶን ዘሕሞን ከኣ ምኽንያት ምውጻእ ገለ መንእሰያት ካብ ኤርትራን ምዃኑ ሓቢሩ። ኣመቱ ጽቡቕ ሕቶኡ ከኣ ክትበባዕ ዝግባእ እመስለኒ። (more…)

መልሲ፡ ብያፌት ቀዳማይ መዓልትን ገጽን

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 1:41 pm

 

 ኩቡር ሓዉ ጎደናሓርነት እስከ ነዚ ኣልዒልካዮ ዞሎኻ ዛዕባ ብካልእ ገጽ እስከ ክርእዮ!

ምስጋብ ደቂ ሰባት ናይ ገዛ ርእሱ መሰረት ጠንቂ ዘለዎ ማሕበራዊ ተርእዮ እዩ። ከም ኩሎም ማሕበራዉን ሰብኣዉን ተርእዮታት ድማ ናይገዛእ ርእሱ ኣዉንታን ኣሉታን ስንብራታት ኣብ ምሕደራዊ፡ ምጣኔሃብታዊ፡ ማሕበራዊን ባህላዉን ሂወት ደቂ ሰባት ኣለዎ። ምስጋም ደቂ ሰባት ኣቀዲሙ ቅድመልደተ ክርስቶስ ዝነበረ ዘመናት ወይ ምስ ምፍጣርን ወድስብ ዝጀመረ እኳ እንተኾነ፡ ወዲሰብ መናባብርኡ ናብ ቀዋምን ካብቲ ኣቀዲሙ ዝነበሮ ደረጃ ምዕባሌ እንዳማዕበለ ምስ ከደ ግን እቲ ጻዕቂ ምስጋም እንዳዉሓደን እንዳተሸምረረን ከምዝመጸ ፍሉጥ እዩ።
ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ምስጋም ወድሰብ ካብ ሓደ ቦታ ናብ ካልእ ቦታ ብዕስለ፡ ጻዕቅን ቀጻልን ኣብ ፊልሜ ደሳዊ ሕብረተሰብ ዝነበረ፡ ኣብቶም ቀጺሎም ዝሳዓቡ ፖሎቲካዊ ቁጠባዊ ማሕበራዊ ኣቛዉማታ ሕብረተሰብ እንዳነከዩ ከምዝመጹ ርድኡ እዩ። ብመሰረቱ ምቛም ሃገር ከም ሓደ ፖሎቲካዊ ስርርዕ መጠን ሓደ ናይ ታሪኽ ህሞትን ተርእዮን እኳ ንተኾነ፡ ምስ ምቛም ዘመናዊት ሃገርን ዘመናዊ ማሕበራዊ ስርርዕ ቅድሚ 400 ዓመታት 1648 .. ወስትፎልያ ስተይት (westphalia state) ግን ደቂ ሰባት ባህርያዊ መቦቆለይ፡ ሃገረይ፡ መንግስተይ….... ዝብልዎ ጉንዖታትን ስነኣኣሙራዊ ቅኒት ስለዘሕደሩ፡ እቲ ምስጋም ዝብሃል እንዳነከየን ካልእ መልክዓት እንዳሓዘ ከምዝኸደ ፍሉጥ እዩ። ገለ ካብቲ ካልእ መልክዓት መልክዓት ዝሓዘ፡

መረዳእታ እዞም ጽዓዱ ሕጂ ከም ኣዉስትራልያዉያን ዝፍለጡ ዘለዉ፡ ቦቖሎም እንግሊዛዉያን ኮይኖም፡ ኣብ ሕብረተሰብ እንግሊዝ ዓበይቲ ገበናት ዝፈጸሙ እንግሊዛዉያን ብኹናኔ ወይ ዉጋዝየ ገበን ክሕየሩ ንደሴት ኣዉስትራልያ ብመንግስቶም ይስደዱ ነይሮም፡ ኣብኡ ተፋርዮም እዉን ነቶም ቀንዲ ደቀባት ኣዉስትራልያ ዝኾኑ ኣቮርጂንስ ብምድሃኽ ዝላዓለ ኢድ ሃሊዎም ሕጂ ከም ኣዉስትራልያዉያን ይፍለጡ ኣለዉ።
ምስ ሓዉ ደና ሓርነት ኣብቲ ንሱ ብእብረ ዝጣሕመሶ ትንተናታት ታሪኻዊ ኣማጻጽኡ ምስጋም ደቂ ሰባት ቡዙሕ ዝፋላለ እኳ እንተዘይኮንኩ፡ ምስ ሞቓም ዘመናዊት ሃገር፡ እቲ ምስጋምን ዕላማታት ካብ ሓንቲ ሃገር ናብ ካልእ ሃገር ምስጋም ከምተቀየረ ከነጽሮ ይደሊ። ድሕሪ ምቋም ዘመናዊ ሃገር ደቂ ሰባት ወይ ሃገራት ሃገራዊ ፖሎቲካዊ ምጣኔሃብታዊ ማሕበራዊ ጸጋታተን ንምሕያል እየን ናተን ሰባት ክሰዳ ዝጀመራ። ነቶም ካብኦም ዘይማዕበሉ ኣህዛብን ድማ ወሪሮም ብምሓዝ ናይ መሬቶም ባህርያዊ ጸጋታት፡ ሕሱር ጉልበትን ሰፊሕ ዕዳጋታትን ንምግባት ተዋፈ
መብዛሕትኡ ኣህዛብ ሳልሳይ ዓለም ድማ ኣብ ትሕቲ ቀጥታዊ መግዛእቲ ምዕራባዉያን ሃገራት ተጸምዳ። ንነዊሕ ዘመናት ድማ ተመዝመዛ። ኤርትራ ድማ ናይዚ ዓለምለኻዊ ተረኽቦ ግዳይ ኮነት። ብምዕራባዉያን ገዛእተን ዉሳኔ ድማ ሃገርን መንግስት (Nation State) መት

ሓድግታት ኤዉሮጳዊ መግዛእቲ ሽዱሽተ መሰረታዉያን ስምብራታት እዩ ፈጢሩልና። ንሳተን ድማ፡
1.
ዝተፈላለየ ባህልን መግዛእቲ ዝኣጎዶ ዑቑር ግርጭታት።
2.
ዘይተማጣጠኔ ዝርጋሔ ትካላት።
3.
ስንኩል መንግስታዉን ሃገራዉን ትካላት።
4.
ጂኦግራፊካዊ ዘይርትዓዉነት።
5.
ኤትኒካዊ ብዙሑነት ዝሓዘለ ኣቀዋዉማ ሃገር
6.
ስደት፡ ድኽነት፡ ሽቅለተኣልቦነትን ኣመንዝራነትን………..ወ.ዘ.ተ  እየን።
ሕጂ ናብታ ቀንዲ ዛዕባ ክምለስ ስለዝኾንኩ ነቲ ምስጋም ዝብል ቃልን ኣምርን ሓዲገ፡ ንስደት ዝብል ቃልን ኣምርን ኣቶኪረ ክዛረብ እየ። እቲ ስደት ዝብል ቃል ፖሎቲካዊን ኣድማሳዉን ትርጉም ዝሓዘ እዩ። ስደት ማለት ሓደ ሰብ ብምኽንያት ፖሎቲካዊ፡ ዓሌታዊ ወይ ኤትኒካዊ፡ ሃይሞኖታዊ…... ኣድልዎ ወይ ዓመጽ ካብ መቦቆላዊ ሃገሩ፡ ንካልእ ሃገር ክስደድ እንኮሎ ማለት ጥራይ እዩ።
ሃገርና ኤርትራ እዚ ኣቀዲመ ዝገለጽክዎ ሓድግታት ወይ ስምብራት መግዛቲ ዘለዋ ሃገር ምኻና ሕጂ ዘይኮነስ፡ እቲ መጀመርታ ንመሬታዊ ናጽነት ክንቃለስ ነቕል እንኮሎና ዝፈለጥናዮ ስለዝኾነ፡ ብዓቢኡ መሬታዉን ህዝባዉን ልዕላዉነት ምርግጋጽን፡ ነቶም መግዛእቲ ዝሓደጎም ስምብራታት ምእላይ ከምዝነበረ ስትራተጂካዊ ዕላማ ቃልስና ፍሉጥ እዩ።
ሓንቲ ግዝእቲ ሃገርን ህዝብን ብምጣኔ ሃብታዊ ትሕዝትኡ፡ ብማሕበራዊ ጸጋታቱ፡ ብባህላዊ ምዕባሌኡ ከም ብመናፍሕ ቆርበት ማሕጎዳ ፉሕ ፉሕ ዝበለ ጓህሪ ክጉህር ክጸንሓካ ትጽበ እንተ ኔርካ ጸገም እዩ። ሓቂ እዩ ድማ ጉንበት 1991 ናጽነት ኤርትራ ምስተረጋገጸ ኣብ ኤርትራ ናይ ፍስሃ መንፈስ ተራእዩ ጥራይ እንበር ናይ ካልእ ፈንጠዝያ ዘይነበረ።

ህዝብና ጫማኻ ማዕረ እግርካ ዝብል ምስላ ስለዝምስልን ስለዝፈልጥን ድማ፡ ብዙሓት ናይ ፈንጠዝያ እዋን ዝመጸ ዝመሰሎም ዜጋታት ነይሮም ክብሃል ኣይክኣልን እዩ። ህዝብና ቆፎና ጥርሑ ምንባሩ ኣጸቢቁ ስለዝፈልጥ እዉን ነቲ ዝቀዉም ዝነበረ ሓድሽ መንግስት ሓገዝ ክኾኖ ተባሂሉ ኣብ ዉሽጥ ይኹን ኣብ ደገ ዝነብር ህዝብና ናይ ገንዘብ፡ ጥሪት፡ ንብረትን ናጻ ወፈያ ጉልበት ዝህብን ዝምጹትን ዝነበረ።
ህዝቢ ኤርትራ ብጉቡእ ይፈልጥ ነይሩ እዩ ኣብ ምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነትን ክንኣቱ ምኻናን፡ እዚ ድማ ኣዝዩ ተሪርን በዳህን ቃልሲ ምኻኑ። ቡዙሓት ኤርትራዉያን እዉን ካብ ኢትዮጵያ፡ ማእከላይ ምብራቅ፡ ሱዳን ዓለምን፡ ግዴኦም ክጻወቱ ዝነበሮም ስራሕን ናብራን ሓዲጎም ንኤርትራ ከምዝኣተዉ ካብቶም ኣዝዮም ልዑል ኣካዳሚካዊ ዓቕምታት ዝዉንኑ ዝኣተዉ ንኣብነት ክጠቅሰልካ ፕሮፎሴር ኣስመሮም ለገሰ፡ ፕሮፌሶር በረኸት ሃብተስላሴ፡ ማዓት መሃንድሳት ካብ ኢትዮጵያ………... እዮም
ካብ ሱዳን እዉን ብምትሕግጋዝ UNHCR ኣስታት 100,000 ካብ ማዓስከራት ስደተኛታት ኤርትራዉያን ኣብ ሱዳን  ኣብ ሃገሮም ክጣየሱ ተመሊሶም ነይሮም እዮም።  ኩነታት እቲ ፖሎቲካዊ ስርዓት ምስ ርኣይዎ ግን ዳግም ንሱዳንን ስግረ ሱዳንን ተሰዲዶም። ኣብ መላእ ዓለም ተሰዲዶም ዝጸንሑ ኤርትራዉያን ድማ ኣብ ስደት ነይሮም ንሃገሮም ኣትዮም ዳግም ንሃገሮም ኩቦ ሰንዴሙላ ክምለሱን ሓደስት ተሰዲዶም ዘይፈልጡ ክስደዱ ምስራኣይዎም ኣብ ዘለዉሉ ሃገራት ቀጺሎም ክዓርዱ ተገዲዶም።
ሓዉ ጎደና ሓርነት ስደት ታሪኽ ኣይኮነን፡ ስደት ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ መድረኽ ዝርኤ ህሞት እዩ። ናቱ ናይ ነዊሕ ግዝያት ዝተኣሳሰረ መሰረታዊ ብዙሓዊ ጠንቕታት (root multiple couses) ድማ ኣለዎ። ንጠንቕታት ስደት ብሓደ ግዝየ ካብ ሱሩ ቦርቒቕና ክንምሕዎ ከምዘይንኽእል እዉን ይፈልጥ እየ። ንስደት እዉን ብፍሉይ ብተናጸል ክንጥምቶን ክንፈትሖን ኣይካኣልን እዩ። ምስቲ ኣብቲ ሃገር፡ ህዝቢን መንግስትን ዘሎ ጸገማት ብምዝማድ ኢና ክንጥምቶን ፍታሓት ክንገብረሉን እንኽእል።
ከምኡ ስለዝኾነ ድማ፡
መሰረት ፍታሕ ከነቀምት ይግባኣ መሰረት ፍታሕ ብወገነይ ንስደት ይኹን ካልኦት ሃገራዉን ህዝባዉን ጸገማትና መፍትሒ ዝኾነና ኢለ ዝሕልኖ፡  እዚ ዝስዕብ ሮቓሒታት ምስ እነተግብር እዮ፡
1.
ብናጻ ተሳትፎን ዕግበትን ህዝቢ ዝምራሓሉ ዓንደሕጊ መንግስት ምስ እነርግእ።
2.
ሕጋዊ ኣጣቃቅማ ፖሎቲካዊ ስልጣን ምስ እነዘዉትር፡ ናይ ፖሎቲካዊ ስልጣን ስርርዕ መንግስት ነንሕድሕዶም ዝታሓላለዉን ዝቓጻጸሩን ጌርና ምስ እንቀርጾም።
3.
ሰላምን ጸጥታን ናይ ዜጋታትናን ሃገርናን ተሓልዩ፡ ሰብኣዊ ዘይዉሕስነት (Human insecurities) ምስነጥፍእ።
4.
መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት፡ ፖሎቲካዊን ቁጠባዉን ሓርነት፡ ዜጋታት ብሕጊ ዉሑስ ምኻኑ ምስነራጋግጽ።
5.
ማዕረ ተሳትፎን ዕድላትን ዜጋታት ምስ ዝራጋገጽን ማዕርነታዊ ኣተዓዳድላ ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ምጣኔ ሃብቲ ምስ እነዘዉትር።
6.
ንሃገርን መንነትን ባህልን ናይ ዜጋታት ዝሃንጽን ዘኽብርን፡ ዉልቃዊ ይኹን ጉጅላዊ ሕጋዉን ምጣኔሃብታዉን መሰላት ዜግታት ዝካላኸል ጡዕይ ምሕደራ ምስነታኣታቱ ጥራይ ኢና ክንፈትሖ እንኽእል።

እዚ ማለት ድማ ኣብ ኤርትራ ዉድቀት ፖሎቲካዉ፡ ምጣኔ-ሃብታዊ ን ማሕበራዉን ስርርዓት ኣጋጢሙ ስለዘሎ። ኣብ ዑና እዚ ዝወደቀ ፖሎቲካዊ ስርርዕ፡ መሰረታዊ ለዉጥ ክንገብር ኣሎና እዩ።

መልሲ፡ ብያፌት ሳልሳይ መዓልትን ገጽን መደምደምታን፡

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 1:30 pm

ኩቡር ሓዉ ጎደና ሓርነት……………….ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ገጻት ጽሑፈይ ነዘን ዝስዕባ ሮቓሒታት እየ ገሊጸልካ፡

  1. ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ፡ ጠንቕ ስደት ምልካዊ ስርዓት ... ምኻኑ።
  2. ነቲ ዜጋ ክስደድ ከም ዳይነሚክ ዝደፍኦ ዘሎ ድማ ምጣኔሃብታዊ ሕጽረታት ዘይኮነ፡ ጭቃኒን መዝማዝን ፖሎቲካዊ ፖሊስታት ምልካዊ ስርዓት ... ምኻኑ።
  3. ኣብ ኤርትራ ቡኽረትን ብርሰትን ግዝኣተሕጊ ከምዘሎ።
  4. ኤርትራን ህዝባን ብምጣኔሃብታዊ ብልሽዉናታትን፡ ፖሎቲካዊ ሽርሕታት  ምልካዊ ስርዓት ... ናብ ጸማልያ ዋሕዲ ደም ዘጥቕዓ ሃገር ትቅየር ከምዘላ።
  5.  ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ምልካዊ ስርዓት ... ሃገሩ ራሕሪሑ ይስደድ ከምዘሎን፡ ከም ሃገርን ህዝብን ፋሕብትን  ንብል ከምዞሎና።
  6. ቡኽረት ማሕበራዊ ፍትሕን ኢሰብኣዊ ፍጻሜታት መዓልታዊ ብስርዓት ... ከምዝካየድ።
  7. ነዚ ዝኸይድ ዘሎ ሕማቕ ኣንፈቱ ዝሳሓተ ጉዕዞን ሓርጎጽጎጻትን ደዉ ከነብሎ እንተዘይክኢልና፡ ኤርትራ ከም ሃገርን ህዝብን ልክዕ ከም ሮማንጂፕስ ክንከዉን ምኻና ዝጠመረ እዩ።

 

ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን ዓቢ ፖሎቲካዊ ፍልልይ ኣሎ። ንሱ ድማ ጽሑፍካ ክትድምድም እንኮሎኻ በዚ ዝስዕብ ሓሳብ ደምዲምካዮ፡

 

“”እሞ ድኣ ተማጐትቲ!? ስደት ክቕጽል ይኽእልዩ። እቲ ንሃገር ክሃንጽ እተዋደደ መንእሰይ ከኣ ሃገሩ ኣብ ምህናጽ ስርሑ ክቕጽልዩ። እቶም ምስ ተሰደዱ ብዓዶም ዝሓሙ ዜጋታት ከኣ ንሃገሮም ምብርካት ክቕጽልዎዮም። እቲ ኣብ መስርሕ ህንጸት እትርከብ ሃገር ከኣ ክትህነጽያ። ሽዑ ስደት ንደገ ዘይኰነስ ስደት ንውሽጢውን ክህሉ ይኽእልዩ። ህንዳውያን መምሃራን ናብ ኤርትራ ምስዳድ ካብ ዝጅምሩ ዓመታት ኣቕጺሮም ኣለዉ። ካብ የመንን ካልኦትን ዝመጹ ኣዕራብውን ናብ ኤርትራ ክስደዱ ጀሚሮም ኣለዉ። ዲባያውያንን ካልኦትን ኣውፈርቲ ኣብ መስርሕ ወፍሪ ኣብ ኤርትራ ተጸሚዶም ኣለዉ። በብግዜኡ ኩሉ ነገር ክቕየርቃልስን ዓቕልን ጥራይ…..””

 

ምናልባሽ እቲ ዝስደድ ዘሎ ዜጋ ካብ ፖሎቲካዊ ማሕበራዊ ፍትሕን ስእነት ዘይኮነ፡ ካብ ምጣኔሃብታዊ ድኽነት ዝነቕል እዩ ኢልካ፡ ንምልካዊ ስርዓት ... ክትካለኸለሉ ስለዝደለኻ ኢለ እኳ ክሓልፎ እንተደለኹ፡ ኣብ ፖሎቲካዊ ኣራኣእያኻ ኣብ ምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነትን ዝምልከት ግን ዘንባዕ ኣራኣእያ ምኻኑ ተገንዚበ ኣለኹ። ከምዚ ኣጋላልጻኻ ምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነትን ንኣኻ፡ ምህናጽ ኣካላዊ ትሕተ ቅርጽ ጥራይ ማለት እዩ። ኣብ ኤርትራ ኣባይት፡ ጽርግያ፡ ሓጽብታት፡ መዕልቦ ነፋሪት…….. እንተተሃንጺ እዚ መግለጽን ዕማምን ናይ ምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነትን እዩ ዘስምዕ እዩ።

 

እዚ ዘንባዕ ኣማላኻኽታ እዚ፡ ንኣቋዉማ ኤርትራ ከምሃገር፡ ንሃገር ሃገራዉነት፡ ንሃገራዊ ልዕላዉነትን ሃገራዊ መንግስትን ፖሎቲካዊ ኣምራትን ትግባረን ጸራሪጉ፡ ኣብ ሓደ ምኽባዕቲ ምህናጽ ኣካላዊ ትሕተቅርጽ ገይሩ ዝገልጽ እዩ። ሓደገኛን ኣዕናዉን ፖሎቲካዊ ኣታናትና ድማ እዩ።

 

ኣብ መስርሕ ምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነት (Nationhood) ምህናጽ ኣካላዊ ትሕተ ቅርጽ ሓደ ካብቲ ክካየድ ዘለዎ ዕማም እኳ እንተኾነ፡ እቲ ቀዳምነትን ዝላዓለ ኣቃልቦን ኣጀንዳን ተዋሂብዎ ክስራኣሉ ዝግባኣ ግን ምህናጽ ኤርትራዉነትን ኤርትራዊ ሃገራዉነት እዩ። ሃገራዉነት ስነሓሳብ፡ ሃይማኖት፡ ፍልስፍና፡ ምጣኔሃብታዊ ጣቓታት ወይ ዋሃም (Myth) ኣይኮነን፡ እንታይ ድኣ ንሓደ ዉሱን ህዝቢ ዝጠምር ስነኣእሙራዊ ህያዉ ናይ መንነት ብዓይንኻ ክትድህስሶ ዘይትኽእል ፍሕሶ እዩ። ነዚ ኣብ ኣእምሮ ዝተቀርጸ ሕላገት ሃገርን ህዝብን መሰረት ከተንጽፍ እንተዘይኪኢልካ፡ እቲ ህዝቢ ብዓሌት፡ ቀቢላ፡ ሃይማኖት………... ተኻፋፊሉ ነንሕድሕዱ ከም ዓሳ ክባላዕ እዩ። ነቲ ዝሃነጽካዮ ኣካላዊ ትሕተቅርጽታት ድማ ፈንጂታት ገይሩ ከዕንዎ እዩ። ኤርትራዊ ክዉንነት ድማ እዚ ሕጂ ዲሒረ ዝገለጽክዎ ተርእዮታት ዘንጸባርቀላ ሃገር እያ ኮይና ዘላ።

ኣብ ኤርትራ ካብ ህዝብን ሃገርን ዝተባታተኸ (disconnected) መንግስትን ተቃዉሞን ስለዘሎና፡ ዛጊት ምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነትን ኣብ ኤርትራ ተጀሚሩ ዝብል ግምታት የብለይን።

 

ምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነትን ክጅመር እንተኾይኑ መጀመርታ ብግዝኣተሕጊ ዝምእዘዝ ህዝብን መንግስትን ክህሉ ኣለዎ። ብኣንጻር እዚ ድማ ናይ ንፍጠኛታት (war-lords) ተቃዉሞ ፖሎቲካ ዘይኮነ፡ ናይ ህዝቢ ተጻይ (counter) ተቃዉሞ ፖሎቲካ ክህሉ ኣለዎ። እዚ ምስተራጋገጸ ጥራይ እዩ ነቲ ኣብ ናይ ሳላሳ ዓመት መመላእታ ብረተዊ ቃልስና ተቃሊስና ዘጥረናዮ ኤርትራዊነት ናብ ምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነትን ስግር እንኽእል።

 

ብወገነይ ኣብዚ ተላዒሉ ዝጸንሓ ዛዕባ ወዲኤ ኣለኹ ወድሓንካ!

ያፌት

04/12/2007

ህዝባዊ ባይታ ዝኸፈተ ማዕበል ህዝቢ ኣብ ዋሺንግቶን ዲ.ሲ

Filed under: Events — eritrearealclearpolitics @ 1:26 pm

ኣብ 29 ጥቅምቲ 2007 .. ብዝተፈላለዩ ኣባላት ተቃዉሞ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ድማ ብትንሳኤ መንእሰያት ንለዉጥ ዝስሙ ሲቪካዊ ማሕበር ዝተወደበ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ከምዝተኻየድ ኣብ ኣዝማሪኖ.ኮምን ድምጺ ፈነወ ኣመሪካ ብቋንቃ ትግርኛ ተኻታቲለ። (more…)

ህዝቢ ኤርትራ ዛጊት ንጉዳዩ ባዕሉ ክዉስን ዕድል ኣይተዋህቦን ዘሎ!

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 1:22 pm

እቲ ኣቀዲሙ ዝሓለፈ ታሪኽና ንግዚኦ ሓዲግና ካብ 1961 .. ጀሚሩ ታሪኽና ኣብ ተሳትፎ ዉሳኔ ህዝቢ ዝተኮረ ጥሕምስጥሕምስ እስከ ከነብሎ።

ኣብ ዝኾነ ሕብረተሰብ ማሕበራዊ ሰዉራ ክልዓል እንኮሎ፡ ብመደብ ብግዝየ ብምዉድዳብ ብቕመራ ተካይዶ ኣይኮነን፡ እንታይ ድኣ ማሕበራዊ ሕግታቱን ማሕበራዊ ዕደቱ ሓልዩ ብሃንደበታዊን ብስምዒትን {spontaneous} ብናይ ገዛእ ርእሱን ሕግታቱን ዝልዓል {self-generated}ማሕበራዊ ዘየቛርጽ ኪደት እዩ። (more…)

ፖሎቲካዊ ጽዉጽዋይ ኤርትራን ኢትዮጵያን!

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 1:19 pm

ኣብ መንጎ ፖሎቲካዊ ስርዓት .... ፖሎቲካዊ ስርዓት .... ዉሽጣዊ ፖሎቲካዉን ቁጠባዉን ዘይምርድዳት ዝመንቀሊኡ፡ ካብ ወርሒ ሰኔ/1997 .. ጀሚሩ ብናይ ዶብ ግርጭት ተጎልቢቡ ኣካላዊ ምጥቅቃዕ ጀሚሩ። (more…)

ኣብ መስርሕ ሰዉራ ኤርትራ ዝማዕበሉ ዝተቀርጹን ኣሉታ ጠባያት ዉልቀሰባት!

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 1:16 pm

ሰዉራ ኤርትራ ከምነፍስ ወከፍ ሰዉራ ንሱ ዝማዕበሎን ዝሃስዮን ቅርጻ ኣታሓስባታት ኣብ ዉልቀ ዜጋታት ክጠሪ ከምዝኽእል ፍሉጥ እዩ። መብዛሕትኦም ኣብ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ዝተጸንበሩን ዝጀመሩን ኣብ ደገ ዝነበሩ መስፍናዊ ደርባዊ መቦቖል ዝነበሮም ደርባዊ ቦትኦም ድማ ኣዝዩ ዘይስቡሕ ማእከላይ ደርቢ፡ ኣብ ዉሽጥ ሜዳ ብረት ዓጢቆም ቃለሱ ዝነበሩ ድማ መስፍናዊ ደርባዊ መቦቖል ዝነበሮም ገሊኦም ኣብ ከባቢ ዝነብሩሉ ዝነበሩ ህቡባትን ብጂግንነት ዝዉረየሎም፡ ገሊኦም ማእኮሎትን ታሕተዎት ወትሃደራዉያን መኮንናት መንግስቲ ሱዳን ኮይኖም ዘገልግሉ ዝነበሩ ዝተዛናበለን ዝተሓዋወሰን ደርባዊ ቦታ ዝነበሮም እዮም ዝነበሩ። (more…)

ብደረጃ ስነ-ጽሕፋዊ ተቓዉሞ ናይ ተጻይ-ቁጽጽር (Counter-control) ሓልፍነታዊ ክኸዉን ይሓትት ኣሎኹ!

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 1:11 pm

መእተዊ፡ ናይ ኤርትራ ፖሎቲካዊ ናይ ተቋዉሞ ህዝባዊ ትካላት ጓንጓ ክሳብ እዛ ዕለት እዚኣ ኣሎ እንተተባህለ ቡዙሕ ዘሽቕርር ጉዳይ ኣይኮነን። ኣብ መፋርቕ 1940 ታት ..ፈ፡ እቲ ምዕራባዊ ጽልዋ ዘለዎ ናይ መንግስት እንግሊዝ ኣዋጅን ሕግታትን ብዘፍቀዶ መሰረት፡ ምስረታ ፖሎቲካዊ ሰልፊ/ዉድብ ን ብደረጃ ስነ-ጽሑፋዊ ተቓዉሞ ናይ ተጻይ-ቁጽጽር ኣብ ኤርትራ ተጠቂሞም ኤርትራዉያን ዜጋታት ከሳልስልዎ ዝፈተኑ፡ ፖሎቲካዊ ናይ ህዝቢ ተጻይቁጽጽር ትካላት፡ ብኡ ብኡ ብናይ መንግስት እንግሊዝ ፖሎቲካዊ ሽርሕታት፡ ቀጺሉ ብሙቛም ፈደራላዊ መንግስት ኤርትራ፡ ቀጺሉ ብፖሎቲካዊ ሽርሕታት ሃጸይ ሃይለስላሴ ፍጹም ስለተቖጽየ፡ መልክዓት ተቓዉሞ ኣብ ኤርትራ ፍጹም ተቀየረ። (more…)

ናይ ኩናት ምናልባትነት ኣብ ሃገርና ይዝንቢ ኣሎ!

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 1:04 pm

ድሕሪ ወከልት መንግስት ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ኣካላዊ ምሕንጽጽ ዶብ ብዝምልካት ርክባት ኣብ መንጎ ክልቲኦም ብኣማላዲነት ኮምሽን ዶብ ኣብ ከተማ ሄግ (ሆላንድ) ብዕለት 6-7 መስከረም 2007 .. ምክያዱን፡ ብዘይ ዝኾነ ተግባራዊ ቁሩብነት ምዝዛሙ፡ እቲ ምናልባትነት ናይ ዳግም ምዉላዕ ኩናት ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ተኽእሎታት ስግኣታት እንዳዓረገ ይኸይድ ከም ዘሎ ፍሉጥ እዩ። (more…)

ካብ ዝወደቀ ኣብ መሬት ርፍራፍ እንጀራ ኣሪኻ፡ ህጡር መኣዲ ክስራሕ ኣይክኣልን እዩ!

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 12:58 pm

ውዮ ድኣ ወዲ ሰብ ረሳዒ ኮይኑ ድኣ እንበር! እቲ ናይ ኩናት ምናልባትነት ኣብ ሃገርና ካብ ጥቅምቲ 2002 .. ኣትሒዙ ይዝንቢ ከም ዝነበረ ፍሉጥ እዩ። ምኽንያቱ ክልቲኡ ስርዓታት፡ ስግር እቲ ዶባዊ ግርጭታት ምቕያር ፖሎቲካዊ ስርዓት ዝብል ዓላማ ስለዝሓዘ፡ ስርዓት ኣስመራ ንኩሉም ዉሽጣዉያን ተጻባቲ ስርዓት ኣዲስ ኣበባ፡ ስርዓት ኣዲስ ኣበባ እዉን ንኩሎም ዉሽጣዉያን ተጻባእቲ ስርዓት ኣስመራ ከዕጥቁን ክምዉሉን ጸኒሖም እዮም።

ኣብዚ ኢደኣዝዉራዊ ኩናት መሰረታዊ ናይ ሚዛን ዓቕሚ ፍልልይ ነይርዎ እዩ። (more…)

ስለስተ መጣልዒ ፖሎቲካዊ ካርድታት ፖሎቲከኛታት ኤርትራ

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 12:53 pm

ኣብ  ዓለምና ምጣኔሃብታዊ፡ ማሕበራዊ ዉህደት፡ ሓድነት፡ ዲሞክራሲን ሰብኣዊ ሓርነት ላዕለዋይ ኢድ ሒዙ ወትሃደሪነት ካልኣይ ድረጃ ኣብ ዝኾነሉ እዋናት፡ ኤርትራ ብወትሃደራዊ ኣርካናት ትምራሕ ኣላ። ከም ሳዕቤኑ ኣብ ኤርትራ  ወድሰብ ይኹን ባህሪ ዝፈጠርዎም ጸገማት ጸብጺብካ ክዉድኡ ዝኽእሉ ኣይኮኑን። (more…)

ንምህናጽ ዘመናዊት ሃገር ዝገጥሙ ብድሆታት ኣብ መስርሕ ማሕበራዊ ሰዉራ እንታይ እዮም?

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 12:50 pm

ቀዳማይ ኣታሓሳስባን ባህልን ብዙሑነትን ናይቲ ሕብረተሰብ እዩ። ሓደ ሕብረተሰብ ኣባታዊ {patriarchate} ማሕበረ ምጣኔ ሃብታዊ ስርርዕ፡ ሕብረቡዛሓዊ ባህልን ብሔራት፡ ጥንታዊ ስልጣኔ ኣብ ዝህልወሉ እዋናት፡ እቲ ላዕለዋይ ኢድ ስልጣን ካብ ሓንቲ ንእሽቶ ምጣኔ ሃብታዊት ኮም ወይ ስድራቤት ጀሚርካ ክሳብ መላእ ብሔር፡ ሃይማኖት፡ ሃገር ኣብ ኣቦ፡ ካህን፡ ሸኽ፡ ዓንተር ወትሃደር፡ ባዓል ፍሉይ ዝና፡ ምስሌኔ ባዕዲ….... ከም ዕድሎት ጸጋ ብሕልናን ተግባርን ዝተዋህበ እዩ። (more…)

ፖሎቲካዊ ራእይና ን መጻኢ ኤርትራዉያን እንታይ እዩ?

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 12:44 pm

ኣዝዩ ከቢድ ዋጋ ዝተኸፍሎ ቃልስታት ህዝቢ ኤርትራ፡ ሃገራዊ ናጽነትን ልዕላዉነት ተራጋጊጹ እኳ እንተኾነ፡ እዚ ሓደ መዛዘሚ ናይ ሓደ ዓቢ ዝተሓላለኸ መድረኽ ምዕራፍ ታሪኽን ጉዕዞን ኮይኑ፡ ከም መሳጋገሪ ታንካ ንሓድሽ መጻኢ መድረኽ እዩ። (more…)

ሃገራዊ ዋዕላ፡ ሃገራዊ ዕርቂ፡ ሃገራዊ ልፍንት ወይ ስሙር ግንባርን መንግስት ኣብ ስደትን።

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 10:38 am

መእተዊ፡ ሎሚ መዓልቲ ኣልዒለ ክዝትየለን ወሰኢነ ዘለኹ፡  ኣርባዕተ ኣገደስት መሰረታዉያን ፖሎቲካዊ ኣምራትን ኣብ ግብሪ ኣዋዕልኣን ዝተኮረ እዩ። እዘን ኣርባዕተ መሰረታዉያን ኣምራት ሃገራዊ ዋዕላ፡  ሃገራዊ ዕርቂ፡ ሃገራዊ  ልፍንት ወይ  ስሙር ግንባርን መንግስት ኣብ ስደት ዝብላ እየን። ምናልባሽ ንሓዲኣን ከምዛዕባ ወሲድካ ሓደ ዓቢ መጽሓፍ ክጽሓፍ ከምዝኽእልን፡ ኣብ ዓለምና እዉን ብዛዕባእን ዝዝቲ መጽሓፍትን ጽሑፋትን፡ ብዙሓት ተጻሒፎም ከምዘለዉ ዘማትእ ጉዳይ ኣይኮነን። ብዝኾነ ብሕጽር ዝበለ ብልሓት ምስ ፖሎቲካዊ ክዉንነት ኤርትራ ብምዝማድ ክገልጾ ክፍትን እየ። ነዚ  ፖሎቲካዊ ኣምራት እዚ ኣልዒልና ክጽሕፍ ዝገደደነ፡ ክልተ መሰረታዉያን ዕላማታት ዝቶኮረ እዩ።

 

ንሳተን ድማ፡

  1. እቲ ዉትሩ ፖሎቲከኛታት ኤርትራዉያን ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት፡ ዘልዕልዎ ፖሎቲካዊ ጣቋታት  መስመሩ ንምትሓዝ፡
  2.  ህዝብና ብዘይከዉን ክትግበር ዘይክእል መብጻዓታት፡ጭርሖታትን  ጣቛታት ፖሎቲካ ካይታለል እቲ ሓቂ እንታይ እዩ? ኣብ ከመይ ዝበለ ኩነታርት ክትግበር ከምዝኽእል ፈሊጡ ክስዕቦን ክነጽጎን ኣመታት ንምሃብ ዝዓለመ እዩ።

 

ኩሉ ግዝያት ከም እንሰምዖን ንፈልጦን፡ ዳርጋ እዘን ኣርባዕተ ፖሎቲካዊ ኣምራት ማለት ሃገራዊ ዋዕላ ሃገራዊ ዕርቂ፡ ሃገራዊ ልፍንትን መንግስት ኣብ ስደትን፡ ካብ 1975 .. ኣትሒዙ ብቀጻሊ ኣብ መኣዲ ዘተ ከም መፍትሒ መስርሕን ንዋትን ዝነበረን ዞሎን ጸገማትና ዝላዓላ ጭርሖታታት እየን።

ብፍላይ ድማ ካብ 2004 .. ጀሚሩ ኣብ ናይ ኤርትራዊ ተቓዉሞ ደንበ ኣኼባታት፡ ከም ቀንዲ መፍትሕን መትዓየይን መፍትሒ ህሉዉ ጸገማትና ተወሲደን ስለዝዝረበለን፡ ንምትግባረን ድማ ንሓንሳብ ጻዊዕታት ብጽሑፍ፡ ሰሚናራት፡ ንሓንሳብ ሽማግሌታት፡ ንሓንሳብ መጽናዕትታትን ጹሑፋትን ዝወጸሉ ተዳጋጋሚ ፍጻሜታት ብምኻነን እዩ።

 

እቲ ሃገራዊ ልፍንት ወይ ስሙር ግንባር ግን ንሓንሳብ ምሕዝነት ንሓንሳብ ኪዳን ንሓንሳብ 4+1 ንሓንሳብ ሃገራዊ ድሕነት፡  ንሓንሳብ 1 2 ወገን ኪዳን፡ ንሓንሳብ ናይ ኤዉሮፓ፡ ኣመሪካ.. ሲቪካዊ ማሕበራት፡ ንሓንሳብ ንኩሉ ኣብ ፖሎቲካ ክናጣጠፍ ዝደልዩ ዜጋታት  መጠርነፊ ሰልፊ፡ እንዳተሰምየ ክስራሓሉ ዝጸንሓን ዘሎን እዩ። ሕጂ እዉን ገሊኡ ብሱቱር ገሊኡ ድማ ብጋህዲ ምጥርናፋት ንናይ ሓባራዊ ስርሓት ዋላታት ኣብ ኣመሪካ ኣብ ኤዉሮጳ ዝኸይድ ዘሎ እዩ። ነዘን ኣርባዕተ ፖሎቲካዊ ኣምራትን መስርሕን፡ ምስ ፖሎቲካዊ ክዉንነትን ፖሎቲካዊ ድሕረ ባይታ ኤርትራ ብምትእስሳር ድማ ክገልጽን ክፍትን እየ።

ሃገራዊ ዋዕላ (National Conference):

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 10:31 am

ክባሃል እንኮሎና ብንጹር ሃገርለኸ ጠቀስ ዛዕባ ዝዝተየሉ ዓይነታዊ ኣኼባ እዩ። ፖሎቲካዊ ትርጉም  ሃገራዊ ዋዕላ ድማ ሓደ እኩብ ናይ ሰብ ጉጅለ ብዛዕባ  ዝተፈላለየ ሃገርለኸ ጠቐስ ዓዉድታት ስነትምህርቲ፡  ስነፍልጠት፡  ስነኪነት፡ ስነጥበብ፡  ስነምጣኔሃብቲ፡  ስነባህሊ፡  ስነሕብረተሰብ፡ ፖሎቲካዊ ምሕደራን ፍልልያትን፡ ስነሂወት፡ ንግዲ፡ ስርዓተትምህርት …………... ንምዝታይ ዝካየድ ናይ ዘተ ማኣዲ እዩ። ነዚ ዓይነት ናይ ዘተ ማኣዲ ገሊኦም ዋዕላ፡ ሰሚናር፡ ጉባኤ፡ ኣኼባ እንዳበሉ ምስት ዝዝትዩሉ ዛዕባን ዕላማን ተሳተፍቱን ብምትእስሳር፡ ፍሉይ ስያሜ ከምዘጠምቕዎ ፍሉጥ እዩ። እቲ ዝካየድ ዋዕላታት ናይ  ተማራመርትፈሊጣን፡ ዘይመንግስታዊ ማሕበራት፡ መንግስታትን ሃገራትን፡ ናይ ንግዲ ማሕበራት ወይ ንጽል ፖሎቲካዊ ዉድብ ሰልፊ ምንቅስቃስ ወይ ቡዝሓዊ ክኸዉን ከምዝኽእል ድማ ፍሉጥዩ። ናይ ሃገርለኸ ጠቀስ  ዛዕባ እዩ ኢሎም ኣብ ዝኣምንሉ እዋናት ድማ ሃገራዊ ዋዕላ ዝብል ስያሜ ከጠምቅዎ ወትሩ ዝርኤን ዝስማዕንዩ። እቲ ዘዛትዮም ዛዕባ ብትሕዝትኡ ብዓይነት ተሳተፍቱን  ሃገርለኸ፡ ዞናዊ ወይ ድማ ዓለምለኻዊ ጠቀስ ክኸዉን ይኽእል እዩ። ነዚ ንምንጻሩ ድማ፡ ቅርጹ ወይ ምልኣተ ተሳተፍቱን ቀንዲ ቀለስቱን  ክምዘን ይክኣል።

ንሱ ድማ ንመረዳእታ፡

      1.   ኩሎም ዓይነታት ኤርትራዉያን ዝተሳተፍዎ፡ ንኤርትራ ኣመልኪቱ ዝዝቲ ናይ ዝተፈላለየ            ዓዉድታት ዋዕላ እንተተኻይዱ ሃገራዊ ዋዕላ ክስየም ይክኣል እዩ። ምክንያቱ እቲ ናይቲ ዋዕላ ዛዕባ ኤርትራ ኣመልኪቱ ስለዝዘተየን፡ ተሳተፍቱ ድማ ኩሎም ዓይነታት ኤርትራዉያን ስለዝዘተይሉ እዩ።

      2. ብተናጸል ማለት ፍልይቲ ፖሎቲካዊ ሰልፊ ወይ ፖሎቲካዊ ዉድብ እዉን፡ ከም ዛዕባ   ንኤርትራ   ኣመልኪታ ብተሳትፎ ኣባላታ ጥራይ ዝተሓጽረ ዋዕላ ከተካይድ ትኽእል እያ። ነቲ ዋዕላ እዉን ሃገራዊ ዋዕላ ኢላ ክትስይሞ ትኽእል እያ። ንዝተፈላለያ ፖሎቲካዊ ዉድባትን ሰልፍታትን ዘሳተፈ ዋዕላ እዉን ተኻይዱ ሃገራዊ ዋዕላ ክባሃል ከምዝክኣል ቡዙሕ ዘካትዕ ጉዳይ ኣይኮነን።

  1. ዞናዊ ዋዕላታት ብደረጃ ኣህዛብን ሃገራትን ይካየድ እዩ። ንሱዳን፡ ጁቡቲ፡ ኢትዮጵያ፡ ስማልያን ኤርትራን ዝጠመረ ነቲ ዞና ኣመልኪቱ ዝዝቲ ዋዕላ እንተተኻይዱ ዞናዊ ወይ ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዋዕላ ክባሃል እዩ።
  2. ዓለምከኻዊ ዋዕላ ድማ ንመላእ ሃገራትን ኣህዛብን ዓለም ኣመልኪቱ፡ ብመላእ ተሳትፎ ሃገራት ዓለም ዝተኻየደ ዋዕላ፡ ዓለምለኻዊ ዋዕላ ከምዝብሃል ፍሉጥ እዩ።

 

 ሕጋዉነቱን ተቀባሉነቱን ብመሰረት ንሱ ዘልዕሎ ዛዕባን ተሳተፍቱን ድማ ይዉሰን።  እቲ ዝተካየድ ዋዕላ ንሃገርለኸ  ጠቐስ ዛዕባን ኩሎም ዜጋታት ምስ ዝሳተፍዎ ሃገራዊ ይኸዉን። እቲ ዋዕላ ዞባዊለኸ ወይ ዓለምለኻዊ ትሕዝቶን ተሳተፍትን እንተነይሮሞ ዞናዉን ዓለምለኻዉን ይኸዉን። እቲ ዋዕላ ጉጂላዊ እንተኾይኑ ድማ ፍርያትን ዉሳኔታትን እቲ ዋዕላ  ኣብ ክንዲ ኣድማሳዊ ቀያድን ብደረጃ ሃገርለኸ፡ ዞናዊለኸ ወይ ዓለምለኻዊ ዝኸዉን፡  ንኣባላቱ ቀያዲ ጥራይ ኮይኑ ይተርፍ። ስለዚ  ሃገራዊ ዋዕላ ማለት ብዛዕባ ፍሉይ ዛዕባ ሃገርለኸ ጠቀስ ኣልዒልካ ትዝትየሉ ናይ ኣኼባ መስርሕ ባይታ ማለት  እዩ።

ትሕዝትኡ ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስክዎ ካብ ኮነ፡ ኣብ ደንበ ተቓዉሞ ኤርትራ ንኹሎም ዝተፈላለየ ፖሎቲካዊ ጉጅለታትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ዝጠመረ ወይ ብኸፊሉ ንናይ ሓባር ዋላ {plat forum} ንምፍጣር ብተናጸልን ከፊል ወይ ሓደ ንኹሉ ዝጠመረ ሃገራዊ ዋዕላ ክኻየድ ይክኣል እዩ። ዉጽኢት ናይቲ ዋዕላ ድማ ንኣባላቱን ቀጺሎም ዝስዕብዎን ይቕይድ።

 

ኣብዚ እዋናት እዚ፡ እቲ ናይ ተቃዉሞ ሓይልታት ስኒት ስኢኑ፡ ነቲ መድረኽ ኣብ ክገጥመሉ ዘይበቕዓሉ እዋናት ሃገራዊ ዋዕላ የድሊ ከምዘሎ ዝናጣጠፉን ዘንህዩን ዜጋታት ዉሑዳት ኣይኮኑን። ብመስርሕ ሃገራዊ ዋዕላ ኣቢልና ሓደ ዓቢ ልፍንት {grand coalition} ብምፍጣር፡ ንኹሉ ተፋናጪሉ ዝርከብ ፖሎቲካዊያን ጉጅለታት ጠርኒፍካ ኣድማዒ ቃልስታት ንምክያድ ዝዓለመ እዩ።

ጹቡቕ ከም ሓሳብ እንታይ ክወጾ! እንታይ እዩ ግን ንቡዛሓት ፖሎቲካዉያን ጉጅለታት ከም ዝማቓቀሉ ገይርዎም ዘሎ ክምርመር ዝግብኦ ጉዳይ እዩ። ምኽንያቱ ንሓደ ዓሶ ዝሓመመ ሰብ፡ ናይ ዓሶ መድሃኒት ክትእዝዘሉ እንተኼንካ፡ መጀመርታ ዓሶ ምሕማሙ ከተራጋግጽ ኣሎካ። ንምፍንጫላትና ንምፍዋስ ዘብቕዓና መድሃኒት ሃገራዊ  ዋዕላ ዝባሃል እንተኾይኑ መሰረት ናይ ሕማምና እዉን ምልክታቱን ዓይነቱን ብልክዕ ክልለ ኣለዎ።

 

መሰረት ናይ ምፍንጫላትና ናይ መሪሒነታት ታሪኻዊ ዘይምቕዳዉ፡ መን ላዕለዋይ ኢድ  ፖሎቲካዊ ስልጣን ወነነ፡ ናይ መሪሒነታት ኣዝዩ ንኡስ ጥሙሓት {ego} ምህላዉ እምበር፡ ናይ መሰረታት ፖሎቲካዊ ዉድባት ወይ ህዝቢ ናይ ምፍንጫል ባህግታትን ተቦጉሶታትን ከምዘይኮነ ፍሉጥ ኩሉ ዝሳማማዓሉ ሓቂ እዩ። ባዕላቶም ዝፈበረኽዎ ሽግራት፡ ባዕላቶም ጥራይ እዮም ክፈትሕዎ ዝኽእሉ። መዓልቲ መጸ ንሓንሳብ ተሳማሚዕና ንሓንሳብ ተፋላሊና እንዳበሉ ዝመጹና መራሕቲ፡ ኣብ ክንዲ ንሓድሽ ኤርትራዊ ቅደሓሳብ ለዉጢ {paradigm shift} ዘሳጋጉሩና፡ ኣዝዩ ንኡስ ጥማሓቶም ንምዕጋብ ተወሳኺ ጸገማት ስለዝፈጥሩልና፡ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ናይ ገዛእ ርእሱ ዝፍትሑ ጸገማት ኣብ ቅድሚኡ ተገቲሮም ይብድህዎ ስለዘለዉ፡  ህዝቢ ኣብ ጸገማቱ ምፍታሕ ጥራይ እዩ ከተኩር ዝምረጽ።

እቲ ጸገም ኣብ መሪሒነታት ካብ ሃለወ፡ እቲ ኣማራጺ ክልተ መገድታት ጥራይ እዩ።

 

 ንሳተን ድማ፡

  1. እቲ መሪሒነታት ዝተፈላለዩ ፖሎቲካዉያን ጉጅለታት ተኣኪቡ ፖሎቲካዊ ጸገማቱን ግርጭታቱን ፈቲሑ ብከመይ ዉልቃዉን ፖሎቲካዉን ግርጭታቱ ከም ዝፈትሖ ንጹርን ጉሉጹን ጸብጻባት ንመሰረታት ፖሎቲካዊ ዉድብን ህዝብን ሒዙ ክመጽእ ኣለዎ። ወይ ድማ
  2. እቲ መሰረታት ዝተፈላለዩ ፖሎቲካዊ ጉጅለታትን ህዝብን፡ ነቲ ማሕለኻታት ጸቢብ ዉድባዊ እምነታት ሰይሩ ወይ ሰጊሩ፡ ኣብ ዝነብረሉ ከባቢ ብደረጃ ከባቢ፡ ብደረጃ ሃገርን ብደረጃ ክፍለ ዓለም ህዝባዊ ናይ ረብሓ ፖሎቲካ መጋባእያታት ፈጢሩ፡ ብሃገራዊ ዋዕላ ኣቢሉ ናብ ሓድሽ መድረኽ ጥርናፌን ቃልስን ዝኣትወሉ ማሕበራዉን ፖሎቲካዉን ምስግጋር {transformation} ኪደት ክፈጥር ኣለዎ። እዚ ብልሓት ኣጣራንፋ እዚ ስግር እቲ ኣብ ዘለዋሉን ከባብያተን ሓሊፈን ብጽፍሒ ሃገር ናይ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ከም ናይ  ፖሎቲካዊ ተግባር ኡግሚ {action potentials} ናይ ህዝብን ሃገርን ፖሎቲካዉያን ናይ ጸቕጢ ሓይሊ {pressure group} ኣብ ልዕሊ ስርዓት ...ፍን ዝተፈላለያ ፖሎቲካዉያን ጉጅለታት ተቃወምቲ ሓይልታት ክኾና ይኽእላ እየን ዝብል ገምጋማት ኣሎኒ። እዚ ገምጋም እዚ ብሃዉሪ ዝመጸ ኣይኮነን፡ እንታይ ድኣ ኣብ ሰናይ ፍቃድን ድሌታትን መሪሒነታት ዉድባት፡ መሪሒነታት ምልካዊ ስርዓት ...ፍን ፖሎቲካዊ ተቃዉሞ ዉድባት ምጽባይን ምዉዳቕን ግዚኡ ሓሊፉ ስለዝኾነ እየ።

 

እዚ ሃገራዊ ዋዕላ ዝባሃል ዘሎ ንዋት ወይ መድሃኒት መፍትሒ ጸገማት ዘይምጥርናፍና፡ ኤርትራዉያን ጥራይ ኣይኮኑን ዘልዕልዎ ዘለዉ። ዋላእዉን መራሒ ኢትኒካዊ ስርዓት ኢትዮጵያ ወይ ወያኔ፡ “”ንኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን”” ካልኣይ ጉባኤኡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከካይድ እንኮሎ “” ጉባኤ ኣይኮነን ዘድልየኩም፡ ሃገራዊ ዋዕላ እዩ ዘድልየኩም”” ኢሉዎም እዩ። ስለ ዝተባህለ ስለዝተደልየ ዘይኮነስ፡ ኤርትራዉያን ናይ ገዛእ ርእስና ካብ ህሉዉ ኩነታትና ዝነቕል ርኽኽብን ዳይነሚክስ፡ ኣዝዩ ዝተነጸረ ዕላማን ራእይን ብዛዕባ ሃገራዊ ዋዕላ ክህልወና ኣለዎ

 

መደምደምታ፡ ሃገራዊ ዋዕላ ሓደ ዓቢ ፖሎቲካዊ ጭርሖ ስለዝኾነ፡  ነዚ ዓቢ ጭርሖ ብምልዓልን ብምምራሕን ማሕበራዉን ዉድባዉን ክብደታቶም ወይ ጽልዋታቶም ከዕብዩ ዝደልዩ ዉልቐ ዜጋታት ወይ መራሕቲ ፖሎቲካዉያን ዉድባት እዉን ከምዘለዉ ፍሉጥ እዩ። ነዚ ብምዝንጓዕ ዝኾነ ዜጋ ካብ ሰናይ ድሌታት ተላዒሉ ክድግፎ ከምዝኽእል እዉን ዘጣራጥር ጉዳይ ኣይኮነን። ኣብ ዉሽጡ ግን ቡዙሕ ክግራሕ ዘለዎ ትሕዞን ዕላማን ስለዘለዎ፡ ካብ ሕሉፍ ቶሞክሮታትና ብምግምጋም ዘየዳግምን ኣድማዕን መታን ክኸዉን ምርጫታትና ብግቡኡ ከነቐምጥ ኣሎና።

 

ሃገራዊ ዕርቂ (National reconciliation):

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 10:27 am

ማለት መስርሕ ንሓድሽ ፖሎቲካዊ ባህሊ ዘሳጋግር መሰረታዊ ተሓድሶ ንሓድነት፡ ማዕርነትን ፍትሒ ህዝቢ ናይሓንቲ ሃገር ኣራጋጊጹ ብግብሪ ኣብ ፖሎቲካዊ ምጣኔሃብታዊ ማሕበራዊ ባህላዊ ምቅይያራት ኣብ ሂወት እቶም ደቀባት እታ ሃገር ዘራጋግጽ፡ መስርሕ ሓድሕድ ምቅብባል፡ ጣዕሳ፡ ይቕረይኹንካ፡ ካሕሳ፡ ምሕዋይ በሰላ፡ ደበስ፡ ሕሉፍ ታሪካዊ ግምገማ ዘካይድ እዩ። ኣብ ሰብኣዊ መሰላትን መዝነታትን፡ ኣብ ዲሞክራስያዊ ምዕባሌ ሲቪላዊ ሕብረተሰብ፡ ኣብ ክንክን ዉሑዳትን ዉጹዓትን እቲ ሕብረተሰብ፡ ኣብ ሳላማዊ  ኣጋባብ ኣፋታትሓ ግርጭት፡ ኣብ ማዕርነት ብዛዕባ ኣረጊትን ሓድሽ ወለዶን ኣቶኪሩ ድማ ንምርምራቱ ንግብራዊ ሓቂ ወይ ጋህዲ ንምግባር ዝካየድ መስርሕ እዩ። ሃገራዊ ዕርቂ ክብሃል እንኮሎ ንጹር እዩ ብደረጃ ሃገርለኸ ጠቀስን ሓቆፍን እዩ።

 

ብመሰረቱ ግን እቲ ዕርቂ ካብ ክልተ ቡኡሳት ሰባት ጀሚሩ ብደረጃ ስድራ፡ ማይቤታት፡ እንዳ፡ ቀቢላ፡ ኤትኒክ ጉጅለታት ክህልወን ዝኽእል ናይ መሬት ሕቶ፡ ናይ መግሃጫ ከብትን መጭዓና ሕቶ፡ ናይ ማይ ዋሓዚ ሕቶ፡ ናይ ባህርያዊ ሃብትን ምምቅርሑ ሕቶታትን ናይ ፖሎቲካዊ ስልጣን ሕቶ፡ ናይ ጥዑይን ሓባራዉን ምምሕዳር ሕቶ ካልኦት ዘይተጣሕመሱ ግርጭታት ንምፍታሕ ዝሳላሰል መስርሕ ሰላማዊ ኣጋባብ  እዉን እዩ። ሃገራዊ ዕርቂ ኣዝዮም ሓያላት ሰባት ወይ ጉጂለታት ንካልኦት ንምዕብላል ዝካየድ ማሕበራዊ ናይ መፍጠሪ ሰላም መስርሕ ኣይኮነን፡ ብኣንጻሩ ፖሎቲካዊ ስልጣን ናብ ምቁጽጻር ህዝቢ ዘሳጋግር፡ ንመሰረታዊ ሽግር ህዝቢ ኣለልዩ ነባሪ ፍታሕ ዘምጽእ፡ ንሽጉራት ኣፍደገ ራህዋ ዝኽፈተሉ፡ ጹቁጣት መሰሎም ዝራጋገጸሉ፡ ውሕዳን ብቡዙሓን ካይ ጽቀጡን ካይዕብለሉን ዘይ ስገር ቀይሕ መስመር ደረታት ዘቀምጥ፡ ብዱላት ዝካሓስሉን ዝድበስሉን፡ ገበነይናታት ብሕጊ ዝሕተትሉ ወይ ምሕረት ዝዋሃቡሉ፡ ካብ ምዉጣጥ ናብ ምትሕብባር፡ ካብ ምንዕዓቅ ናብ ምክብባር፡ ካብ ምንጽጻግ ናብ ምቅብባል፡ ካብ ሽርሕን ሚስጥራዉነት ናብ ግሉጽነት፡ ካብ ዘይሓላፍነታዊ ናብ ሓላፍነታዊ፡ ካብ ምጥርጣር ናብ ምትእምማን፡ ካብ ዜሮ ተጻዋርነት ናብ ሙሉኡ ተጻዋርነት ዘሳጋግር ማሕበራዊን ፖሎቲካዉን መስርሕ እዩ።

 

ኣብ ዓለምና ኣብ ማእከል ዘተፈላልዩ ኣህዛባት፡ ሃገራት፡ ፖሎቲካዊ ምንቅስቃሳት፡ መንግስታት፡ ሃገራዉን ዞናዉን ዓለምለኻዊ ማሕበራት፡ ትካላት፡ ዝተፈላለየ ዋዕላታት ንዝተፋላለየ ዕላማን ማዓላታትን ቀጻሊ እዮም ዝካየዱ። ብተዛማዲ ድማ ሃገራዊ ዕርቅታትን ክልትኣዊ ወይ ቡዙሓዊ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት ንነባሪ ሰላምን ሓበራዊ ፖሎቲካዊ ምጣኔ ሃብታዊ ማሕበራዊ ባህላዊ ምዕብልናታት ንምርግጋጽን ማሕበራዊ ፍትሒ ማዕርነታዊ ሽርክነት ንምንጋስ ተባሂሎም ከምዝካየዱ ሩጉጽ ጉዳይ እዩ። ሃገራዊ ዕርቂ ከም ዛዕባ፡ ከም ፖሎቲካዊ ኣምር፡ ከም ጭርሖ፡ ከም መስርሕን ትግባሬን ኣዝዩ ዓቢ ስትራተጂካዊ ሕቶ እዩ።

 

ሃገራዊ ዕርቂ ክብሃል እንኮሎ ናይ ዝተፈላለያ ፖሎቲካዊ ዉድባት፡ ሰልፍታትን ማሕበራትን በይናዊ ወይ ቡዝሓዊ ፖሎቲካዊ ልፍንት ወይ ዕርቂ ማለት ኣይኮነን። እንታይ ድኣ ናይ መላእ ሃገር ሕጋዉያን ተወከልቲ ህዝቢ፡ ንጡፋት ፖሎቲከኛታትን ፖሎቲካዊ ምንቅስቃሳት፡ ሲቪላዊ ወይ ህዝባዊ ማሕበራት፡ ወራዙትን መራሕት ልዑል ህዝባዊ ትካላት፡ ፖሎቲካዊ ስልጣን ጨቢጡ ዘሎ ጉጅለ፡ ፈሊጣን፡ ተዓዘብትን ሓሳብ ኣሃብተምትን ወጻእተኛታት ኣድማዒ ተሳትፎን ዉሳኔን ዝሓትት ኣዝዩ ዝተሓላለኸን ነዊሕን መስርሕ እዩ። ሃገራዊ ዕርቂ ዋዕላ፡ ኣኼባ፡ መጋባእያ፡ ልፍንታዊ ስራሓት ማለት ኣይኮነን።

ሃገራዊ ዕርቂ ኣብ ህሉዉ ኩነታት ጥራይ ኣይኮነን እዉን ዝሙርከስ።

 

ሃገራዊ ዕርቂ ነቲ ኣዝዩ ዝተሓላለኸ ሕሉፍ ታሪኽ እቲ ሕብረተሰብ ብታሪኽ፡ ብማሕበራዊ ፍትሒ፡ ብሕጊ፡ ብሰብኣዉን ስነምግባራዉን መዓቀኒታት ንፍጻሜታት እንዳመዘነ ፍርድታቱ የቀምጠሉን ንዉሳኔን ኣፋታትሑኡን ዝምልከት ድማ ናብ ህዝቢ ብምዉራድ፡ ብባህግታት ህዝቢ ዕግበት ይዉስን። መላእ ህዝቢ ዝተሳማማዓሉን ዝዓገበሉን ሕሉፍ ታሪኻዊ ገምጋማት ምስገበረ፡ ቀጺሉ ንህልዉ ኩነታት እቲ ሃገርን ህዝብን ይመዝን፡ ኣብ መጨረሽታ ድማ ንመጻኢ እቲ ሃገርን ሕብረተሰብን ብሓባር፡ ብማዕረ፡ ብምክብባር፡ ብሓድነት፡ ብምዕባሌ ከንብሮ ዝኽእል ካብ ፍጹም ማሕበራዊ ጸጋታት እቲ ሕብረተሰብ ዝመንጨወን ተመሊሱ እዉን ንኡኡ ዝኩስኩስ ጥዑይ ዓንደ መንግስት፡ ጥዑይ ፖሎቲካዊ ስርርዕ፡ ጥዑይ ድሌት ህዝቢ ዘዕግብ ምጣኒ ሃብታዊ ጥዑይ ፍትሓዉን ምዕሩይ ማሕበራዉን ጥዕናዉን ኣገልግሎት፡ ጥዑይ ማሕበራዊ ፍትሕን ሰብኣዊ መሰላት ዘራጋግጽ፡ ጥዕይ ዘቤታዉን ግዳማዉን ሜላታት ዝትልም፡ ብዓቢኡ ድማ ባህላዊ ትንሳኤ ዘራጋግጽን ንሃገራዉን ህዝባዉን ጸጥታ ዘዉሕስ ባይታ ዝፈጥር መስርሕ እዩ።

 

ሃገራዊ ዕርቂ ብባህሪኡ ኣብ ዝተወሰነ ፖሎቲካዊ ማሕበራዊ ምጣኔ ሃብታዊ ባህላዊ ዛዕባታት ዝተደረተ ኣይኮነን ኩሉእንትናዊ ሃለዋት ሂወት እቲ ሃገርን ህዝብን ጠቀስ ዳህሳሲ እዩ። ሃገራዊ ዕርቂ ካብ ዉልቀ ሰብ ዜጋ ጀሚሩ ስድራቤት፡ እንዳ፡ ቀቢላን ኢትኒክ ጉጅለ ክሳብ መላእ ሃገር ኣብ ኩሉ እንትናዊ ሃለዋት ሂወቱ ማለት ኣብ ሰብኣዉነቱ፡ ሰብኣዊ መሰላቱን ጉቡኣቱን፡ ስነምግባሩ፡ ፖሎቲካዊ ማሕበራዊ ምጣኔ ሃብታዊን ባህላዉን ሂወቱ ዝምርምርን፡ እዚ ገበን እዚ በደል እዚ ከምዚ ክከዉን ይግባእ እንዳበለ ካብ ዝደቀቀ ክሳብ ዝዓበየ ጉዳይ እቲ ህዝቢ ርትዓዉን ሂወት ሶኻዕን መዕልቦ ኣናዳይን እዩ።

ሃገራዊ ዕርቂ ብባህግታት ወይ ዊንታታት ጥራይ ዝካየድ መስርሕ ኣይኮነን።

ነዚ ዊንታታትን ባህግታትን ክዉን ክገብሩ ዘኽእሉ ጹኑዓት ባይታታት ክህሉዉ ኣለዎም።

 

እቲ ባይታታት እንብሎ ዘለና፡

1.       ቀዳማይ ኣብ ዉሽጥ ሃገር ዝካየደሉ ባይታ ክራጋገጽ ኣለዎ።

2.        ካልኣይ ብህዝቢ ተወኪላ ዝተመርጸት ናይ ሃገራዊ ዕርቂ ሓቀኛ ናይ ሃገራዊ ዕርቅን ሰላምን ኮምሽን ክትህሉ ኣለዋ።

3.       ሳልሳይ ነታ ኮምሽን ልዕላዊ ስልጣን ዘወንን ግዝኣተሕጊ ወይ ቕዋም ክህሉ ኣለዎ።

4. ራብዓይ ናይ ሃገራዊ ዕርቂ ናይ ስራሕ ሓይልታት ኮሚቴታት ብደረጃ ዓዲ ወረዳ ኣዉራጃ ሃገር ክቖማ ኣለወን፡ ኣብ ትሕቲ ኮምሽን ዕርቂ ዝማሓደራ ናጻ ናይ ታሪኽ ተማራመርቲ፡ ፍርዳዊ ትካል፡ ሲቪካዊ ኣብያተ ትምህርት፡ መርመርት፡ ናይ ፖሎቲካዊን ቁጠባዊን ፖሊሲታት ሓንጸጽት ኪኢላታት፡ መራኸቢ ቡዙሓን ዝሓቆፋ ትካላትን ካልኦት ዘይተሮቕሑ ክህሉ ኣለዎ።

 

ሃገራዊ ዕርቂ ክባሃል እንኮሎ ገለ ሰባት ጥራይ ንምምቅርራሕ ፖሎቲካዊ ስልጣን ዘጣጥሕ፡ ንተቃወምትን ገዛኢ ስርዓትን ዝተዓርቅሉ፡ ሓደ ፖሎቲካዊ ምንቅስቃስ ኣብ ልዕሊ ካልእ ዝዕወተሉ፡ ንምልካዊ ስርዓት ኣሊኻ ስልጣን ትጭብጠሉ፡ መሳርሒ ንዋት ገይሮም ዝወስድዎን ነዚ ንምትግባር ዝንቃሳቀሱ ክህልዉ ይኽእሉ እዮም። እዚ ፍጹም ጌጋ ኣራዳድኣን ፈተነን እዩ። ሃገራዊ ዕርቂ ናይ መላእ ሃገርን ህዝብን ኮይኑ፡ እቲ ህዝቢ ሕሉፍ ተሞክሮታቱ ሓሊኹ ንቅድሚት ከምዘይስጎም ኣብ ዝኾነሉ እዋናት፡ ካብዚ ፈንጢሱ ዝወጸሉ መስርሕ  ሰላማዊ ኣጋባብ  መስረታዊ ለዉጢ ሕብረተሰብን ፖሎቲካዊ ስልጣን ህዝቢ ዝርከበሉ እዩ።

 

ኣብ ኤርትራ ሃገራዊ ዕርቂ የድሊ ? ብሕጽር ዝበለ ኣጋባባት እተን ክልተ ዘዉትር ዝላዓላ ፖሎቲካዊ ኣምራትን ትሕዞ ኣጣቃቅምኣን ካብተገንዘብና ኣብ ኤርትራ ሃገራዊ ዕርቂ የድሊ ኣየድልን ዳርጋ ምሉስ ሕቶ እዩ። ኣብ ኤርትራ ሃገራዊ ዕርቂ የድሊ እዩ።

 

ኣብ መስርሕ ፖሎቲካዊ ኣምራዊ ትንተናታትን ኣታጋባብርኡን ብገለ ክዝረብን ክትንተንን እንከሎ ኣዝዩ ዱንጉርን ላህመታዊ ኣፍልጦ ከምዘለዎምን ብኣንጻሩ ብስምዒትን ባህግታትን ዝተንጀርበበ ምኻኑ ደሚቁ ይርኤ። ንልፍንታዊ ስርሓት ፖሎቲካዊ ምንቅስቃሳት፡ ንስሙር ግንባር ዝተፈላለያ ፖሎቲካዊ ዉድባት፡ ንጸቢብን ከፊላዊ ፖሎቲካዊ ምጥርናፋት፡ ንኪዳን ትሕተ ሃገራዊ ፖሎቲካዊ ዝንባሌታት ከም መስርሕ ሃገራዊ ዕርቂ ዝካየድ ዘሎን ዝተኻየደን ኣምሲልካ ምግላጻት እዉን ይስማዕ እዩ። ብመሰረቱ እዚ ጉጉይን ዘይፖሎቲካዊን እዩ።

 

ኤርትራዉያን ዕላማና፡ ብዲሞክራስያዊ ማሕበራዊ ፖሎቲካዊ ሰዉራ ወይ ብሃገራዊ ዋዕላን ዕርቂ ኣቢልና ማሕበራዊ ፍትሕን ሰላምን ዝነገሶ ሕብረተሰብን ሃገር ሃገራዉነት ንምህናጽ እንተኮይኑ።

        1.  ኣቀዲምና ኣብ ሕሉፍ ታሪኽና ተዛማዲ ሓቅነት ዘለዋ ምርምራት ከነካይድ ኣለና፡

        2.  ብንጹር ክንወቕዖም ንደሊ ስትራተጂታት ክንፈልጥ ኣለና።

        3.  ገና ኣብ ምህናጽ ሃገርን ሃገራዉነት ከምዘለና ከነለሊ ኣለና።

        4.   ኣዝዩ ዱሑርን ሕቡኡን ጉጂላዊ ፖሎቲካዊ ረብሓታት ዘራጋግጽ ኣጀንዳታት ክንስንድዎን 

              ኣብ እንካን ሃባን ክንኣቱ ክንበቅዕ ኣለና።

         5.  ሰናይ ድሌት፡ ግሉጽነት፡ ተሓታትነት፡ ርእሰ ረብሓዊ መስዋእት ከነጥሪ ኣለና።

         6.  ልዕሊ ኩሉ ድማ ኣብ ከባቢናን ዓለምናን ዝካየድ ዘሎን፡ ብሕጂ ክካየድ ዝኽእል መስርሕ    ምድቃቅ ህዝብን ሃገርን ዲሞክራሲ ኣብ ዓለምና ዓንኬል ዘጓጥም ዘሎ ጸገማት ብከመይ ክንካላኸሎን ንዉጉኖን መጽናዕትታት ምክያድ ንኤርትራዉያን ኣዝዩ ኣገዳስን ጠቃምን እዩ።

 

መብዝሓትኣን ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ካብ ኣብ ዉሽጠን ዘሎ ጸገማት ንላዕሊ፡ እቲ ንጸገማተን ንምፍታሕ ዘለወን ተበግሶታት ብናይ ግዳም ሓይልታት ጸቅጥታት ክድረኽን ክግታእን እንከሎ ይዓቢ። ዓለማዊ መስርሕ ንጥፈታት ፖሎቲካዉን ምጣኔ ሃብታዊ ንህላዌ ስነሓሳብ ህዝብን ሃገርን ብጽምዳዊ ኩርናዓቱ ስለዘጻቡቡልና ዘለዉ፡ ንዘለዉና ጸገማት ንምፍታሕ ዝህልወካ ተበግሶታት ብግዳማዊ ፖሎቲካዉን ምጣኔ ሃብታዊ ስትራተጂ ሓያላን ሃገራት ስለዝጽሎ እቲ ተበግሶታታት እንዳሃለወ ከንሱ ርእስኻ ኺኢልካ ጸገማትካ ንከይትፈትሕ ካይተማሓድርን ዝግበር ማሕለኻታትን ጸቕጥታትን ኣዝዩ ዝሓየለን ዝዓዘዘን ብምኻኑ እዩ።

 

ኣምር ሃገራዊ ዕርቂ ብንጹር በቲ ዝጠበቐ ትርጉሙ ድኣ ኣይኹን እንበር፡ ሓደ ብሰላማዊ ኣጋባብ ተሳላስሎ ሱር ነቀላዊ ማሕበራዊ ፖሎቲካዊ ሰዉራ እዩ። ሕመረት ሃገራዊ ዕርቂን ኣገዳስነት ፖሎቲካዊ ምርጫታትና ቀንዲ መናዓዓቢ ናይቲ መስርሕን፡ ምግላጽ ናይቲ ዘይክማህ ፖሎቲካዊ ባህግታትና፡ ናይ ኣማራጺታት ህልዉ ብዶሆታትናን ተሞክሮናን፡ ኣብ ሓባራዊ ረብሓታትን ንኩሉና ዘገዱስና ጉዳያት ብንጥፈት ምዝታይ ምርዓም ዘጣቃለለ እዩ። ነዚ ንምስልሳል ድማ ዘቤታዉን ግዳማዉን ሮቋሒታት ዘተኣናግድዎ ክፍጠሩሉ ኣለዎም።

 

ንሃገራዊ ዕርቂ ንኣጋባባት ቃልሲ ብዝምልከት ዝተደርሰ፡ ዝተቶርጎመ፡ ዝትኣመመ እማሜታት ኣዝዩ ቡዙሕ እዩ። እቲ ኣብ ኤርትራ ንክኻየድ ንሓስቦ ዘለና መስርሓት ንሓንሳብ ምስ ፈረንሳ፡  ደቡብ ኣፍሪቃ፡  በኒን፡  ሊባኖስ፡ ኣልጀርያ………...ተ፡ ተሞክሮታት ብምዝማድ ክግለጽን፡ ነቲ ኣብኡ ዝተጠቅምሉ ብልሓት ብቀጥታ ኣብ ኤርትራ ክትግበር ከምዝኽእል ዘተንብህ ጹሑፋት መጽናዕታት ነቢብና ኢና። ኣንቱም ሰባት እንበር ንኤርትራ ይፈልጥዋ እዮም ወይስ ካልእ ኤርትራ ትባሃል ሃገር ኣላ ዝብል ሕቶ እዩ ዝመጸካ። ምክንያቱ እማሜኦም ንኤርትራዊ ባይታን ኤርትራዊ ኣህጉረ ጥንታዉን ዘመናዉን ስልጣኔን ኣብ ባዕላዉን ዉድዓዉን ክስተታት ዝተመስረተ ብዘይሙኻኑ እዩ። ከምቲ ኣቦታትና ዝምስልዎ

 

ሕማቕ መምህር የደንቁር፡ ሕማቕ ሓኪም ዓይኒ  ሰብ የንቁርከምዝባሃል፡ ሓደ ካብቲ ርኡይ ጸገማት ናይዞም ፈሊጣዉያን ዝኾኑ ዜጋታት፡  ነቲ ኣብ ከባቢ ዝነብሩሉ፡ ዘንበብዋ፡ ዝተዓዘብዎ ካብ መግዛእቲ ይኹን ከባቢኦም ዝወረስዎ ኣፍልጦታት ብዘይ ዜቤታዊ ዉኸሳ ከምዘለዎ ብዘይ ገለ ምልዉዋጥ ከተኣታትዉዎ ይህቅኑን ይናጣጠፉን።  ርዱእ እዩ ኣብ ዓለምና ተዛማድነትን ፍሉይነትን ናይ ህዝብታት ሃገራት ኣቋዉማ፡ ተሞክሮ፡ ጸገማት፡ ግርጭታት፡ ጽፍሒ ምዕባሌ፡ ድሌታት፡ ማሕበራዊ ጸጋታት….. ... ከም ዘሎ። ነዚ ድማ ብምዉድዳር ሰንጠረጅ ሰሌዳ ኣብቲ ዝቀርብ መሰረተ ሓሳባት መወከሲ ዘለዎ ጭብጥታት ከሰንዮ ኣለዎ። እንተዘይኮይኑ ፈረንሳ ጋቲማላ በኒን ደቡብ ኣፍሪቃ ስለዝበልካ መፍትሒ ናይቲ ህሉው ጸገማት ኤርትራ ማለት ኣይኮነን።

 

ንባዶሽ እማሜታቶም ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቁቡል ክገብሩ ኣዳለዉቲ ናይቲ እማሜ ብዶክተር፡ ብፍላስፋ፡ ብዳይረክቴር፡ ብኢምባሳደር ማዓርግ ትምህርት ዝዉንኑ ፈሊጣን ከምተጸንዐ ሰሊሞም ይዝርግሕዎ።

ሙጉተይ ኣገልግሎት መስርሕ ሃገራዊ ዕርቂ ንፖሎቲካዊ ባህልና ንምቅያር ዝካየድ መስርሕ እዩ። ምክንያቱ መስርሕ ሃገራዊ ዕርቂ ብቀዳምነት ስነሰብኣዊ፡ ስነኣእሙራዊ፡ ገብረገብነታዊ፡ ስነምግባራዊ ቕሩቡነትን ኣብ ፖሎቲካዊ፡ ምጣኔ ሃብታዊ፡ ሕብረተሰብኣዊን ባህላዉን ሱር ነቀላዊ ለዉጥታን ንምምጻእ ዝካየድ ማስርሕ ማሕበራዊ መስርሕ ብምኻኑ እዩ። ስለዚ እቲ ቀንዲ መወከሲታት ናይዚ መስርሕእ ንምክያድ እቲ ባዓልቤታዊ ዉድዓዉን ምልክታት ኮይኑ፡ እቲ ግዳማዊ ኩነታት ድማ ከም ካልኣዊ ሮቋሒታት ክበስል ክበቅዕ ስለዘለዎ እዩ።

 

ሃገራዊ ዕርቂ ብከፊልን ካብ ሃገር ወጻኢ ቡኩራት ሰለስተ ርብዒ ኣባላት ሕብረተሰብናን እቲ ህሉው ስርዓትን ዘለዎ ክካየድ ይክኣል? ኣይፋሉን ኣይክኣልን እዩ። ስለምንታይ ዘይክኣል ቡኩራት እቲ ምልካዊ ስርዓት ስለዘለዎ ድዩ? እወን ኣይኮነን ዝብል ሕቶታትን መልስታትን ክልዓሉ ይኹሉ እዮም። ኣብዚ ሓደ ንጹር ሙጉት ክመጽእ ይኽእል እዩ። ንሱ ድማ እቲ ሃገራዊ ዕርቂ ንኣባላት እቲ ስርዓት ኣይምልኮቶምን ድዩ? ይምልከቶም እባ፡ የግዳስ ህሉዉ ስርዓት ኣብ ፖሎቲካዊ ዘተ ስለዘይኣምንን ብዓቢኡ ድማ ገበነይና ስለዝኾነ ንኡኡ ንጽበየሉ ምክንያት የሎን፡ ካብቲ ስርዓት ወጻኢን ተቃወምትን ዘለና ጥራይ ሃገራዊ ዕርቂ ኣካይድና ዓቅምታትና ጠርኒፍና ኣንጻሩ ደዉ ምባልን ካብ ሱሩ ባሕጊካ ምእላይን ጥራይ እዩ እቲ እንኮ ምርጫ ክባሃል ይክኣል እዩ። ሕጂዉን እዚ ብመገዲ ሃገራዊ ዋዕላ ዝተበጽሕ፡ ስሙር ግንባር ወይ ልፍንቲ እንበር ሃገራዊ ዕርቂ ኣይኮነን።

 

ብዓቢኡ ግን ነቲ ስርዓት ክትሓድጎ ክትብል ነቲ ንሱ ዛጊት ዝቋጻጸሮ ዘሎ ሰለስተ ርብዒ ብዝሒ ዘለዎ ኣካላት ሕብረተሰብና ንተሳታፍነቱ ክትርሕርሕን ክትሕርምን እንተኾንካ እቲ ዕርቂ ትብሎ ኣብ ክንዲ ዕርቂ ንዕርቂ ከሕልፍ ዘይክእል ዓጽሚ ጎሮሮ ወይ ሕማም መንሽሮ ክኸዉን እዩ። ምኽንያቱ ሃገራዊ ዕርቂ ማለት ናይ ፖሎቲካዊ ዉድባት ወይ ናይ መራሕቲ ፖሎቲካዊ ዉድባት በይንኣዊ ዕርቂ ወይ ክኣ ናይ ሓደ ዋዕላ ወይ መጋባኣያ ፍጻሜ ማለት ኣይኮነን። እቲ ሓቅ ንሱ ስለዝኾነ ድማ ኣብ ዝተፈላለያ ፖሎቲካዊ ምንቅስቃሳት ዝግበር መድረኻዊ ስምምዓት ዉህደታት ምትሕንፋጻት ፖሎቲካዊ መድረኻዊ ልፍንት፡ ስሙር ግንባር ወይ ድማ ስምረት ናይ ፖሎቲካዊ ዉድባት ጥራይ እዩ ክብሃል ዝክኣል።

 

እቲ ሃገራዊ ዕርቂ ኣብ ኤርትራ ክከይድ ዝድለ እንተሃልዩ  ሓደ ፈጺሙ ክስገር ዘይክኣል ቅድመ ኩነት ኣሎ ንሱ ድማ ምልካዊ ስርዓት ... ክእለ ወይ  ብቀዳምነት ቅዋማዊ ፖሎቲካዊ ስርዓት ክህሉ ኣለዎ። ንኹልኻ ዝቕይደካን ዝዳንየካን ግዝኣተ ሕጊ ካይሃለወ መስርሕ ሃገራዊ ዕርቂ ክካየድ ኣይክኣልን እዩ።

 

ሃገራዊ ልፍንቲ (National Coalition) ን: ስሙር ግንባርን {united front}:

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 10:23 am

ፖሎቲካዊ ትርጉም ልፍንቲ ወይ ስሙር ግንባር ሓደ ንጹር መግለጺ፡  ኣብ ዝተፈላለየ መድረኽ ቃልስ እትጥቐመሉ እዩ ንሱ ድማ ዝተፈላለየ ስነሓሳባዉን ግብራዉን ፍልልያት ዘለዎን ፖሎቲካዊ ምንቅስቃሳት፡ ሰልፍታት፡ ግንባራት ዉድባት፡ መንግስታት፡ ዉልቀሰባት፡ ሲቪላዊ ማሕበራት ሓደ ንኩሎም ብማዕረ ዝምክት ጸገማት ከጋጥሞ እንከሎ ነዚ ብተናጸል ክገጥምዎ ኣብዘይበቅዑሉ፡ ሓባራዊ ጸገማት ንምፍትሑ ብዓይነት ይኹን ብዓቀን ሰብኣዊ፡ ነገራዊ፡ ፋይናንሳዊ፡ ሞራላዊ ዓቅምታቶም ጠርኒፎምን ኣዋሃሂዶም ንሓደ ንጹር ዕላማ ጋህዲ ፍታሕ ንምምጻእ ዝገብርዎ ግዝያዊ ልፍንት ወይ ስሙር ግንባር እዩ።

 

እዚ ብክልተ ደረጃታት ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻትን ጋህዲ ክከዉን ይክኣል።

1.           ዝተፈላለያ ፖሎቲካዊ ሰልፍታት መንግስቲ ሃገረን ንምምራሕ ኣብ ዘካየድኦ ምርጫታት ብዓብላሊ ድምጺ ምስ ዘይዕወታ፡ ናይ ክልተ ወይ ሰለስተ ሰልፍታት ድምጽታት ብምልፋን ነቲ መንግስቲ ከቅዉም ዝኽእል ወንበራት የማዓራርያን ይላፈናን። እቲ ዝቀዉም መንግስቲ ድማ ልፍንታዊ መንግስቲ ይብሃል።

2.           ንሃገራዊ ናጽነት ወይ ሓርነት ንምርግጋጽ ዝቃለሳ ፖሎቲካዊ ዉድባት፡ ሰልፍታት፡ ግንባራት ኣንጻር ሓደ መግዛእታዊ ወይ ምልካዊ ስርዓት ኣብ ዝቃለሳሉ እዋናት ብሓደ ወገን ናይ ሓባር ጸቃጥን ጸላኢን ስለዘለወን፡ ብካልእይ ወገን ነዚ ንምግጣም ናይ ሓባር ዕላማን ራእይን ስለዘለወን፡ ሓይልታተን ጠርኒፈን ብሓደ ክቃለሳ ኣብ ገለ መትከላዊ ስምምዓት ክኣትዋ ከለዋ ልፍንቲ ወይ ስሙር ግንባር፡ ምሕዝነት፡ ኪዳን፡ ቀጽርታት እንዳተባህለ ይስመ። ብኣቃዉሙን ጠባያቱን ግን ልፍንቲ ወይ ስሙር ግንባር እዩ። እዚ ሕጂ ኣብ ደንበ ተቃዉሞ ብቀጽርታት (Blocks) ንክጽፈያ ዝሕልን ዘሎ ድቀተ ሓሳባትን ንጥፈታትን እዉን ኣካል ናይቲ መድረኻዊ ምዉህሃድ ስሙር ግንባር  ወይ ልፍንት ጥራይ እዩ።

 

ፖሎቲካዊ ባይታ ኤርትራ ዝጸሮን ዘታባብዖን ምቛም ፖሎቲካዊ ስሙር ግንባር ወይ ልፍንቲ ጥራይ እዩ። ምክንያቱ በቲ ሓደ ወገን ፖሎቲካዊ ዘተ ዘይኣምንን ዘይቅበልን ምልካዊ ስርዓት ኣሎ። በቲ ካልእ ሸነኽ ኣብ ሃይማኖት፡ ኣዉራጃ፡ ኢትኒክ ጉጂለ፡ ሃገራዉን ዲሞክራስያዉን ዕልማናዊ ዕላማታት ተሞርኪሱ ዝንቃሳቀስ ፖሎቲካዊ ተቃዉሞ ኣሎ። ኣብዚ ግዝያት እዚ እቲ ፋሕ ኢሉ ተወዲቡ ዝንቃሳቀስ ዘሎ ፖሎቲካዊ ዉድባት ብተናጸል ንምልካዊ ስርዓት ... ክገጥሞ ስለዘይክእል ዓቕምታቱ ጠርኒፉ ኣብ ምግጣሙ ክስለፍ ኣለዎ። ኣብዚ ግን ንጹር ክኸዉን ዘለዎ ሓደ ምልካዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕ ምህላዉ ጥራይ ነቲ ልፍንታዊ  ወይ ስሙር ግንባራዊ ስርርዕ ከቕሞ ኣይክእልን እዩ። ምኽንያቱ ካብቲ ምልካዊ ስርዓት ዝገዱ ዘይዓበዩ  መላኺ ኣታሓሳስባትን ዕላማን ዘለዎም ኣካላት ተቃወምቲ እዉን ክስኣኑ ስለዘይክእሉ እዩ።

 

እቲ ዝቀዉም ናይ ሓባር  ስሙር ግንባር ወይ ልፍንቲ ነቲ ገጢምና ዘሎ ብዶሆታታት መፍትሕ መታዓየይ ክኸዉን ዝኽእል ክኸዉን ኣለዎ። ከምኡ ክኸዉን ድማ ኣብ ዝተነጸረ መትከላት፡ ዕዙዝ ዕግበታት፡ ድሉዉነት፡ ኣብ ህዝቢ ዝተሰረተ ዳይነሚካዊ ኣዋዳድባ፡ ኣሳታፊ፡ ቁጽጽር ናይ ህዝቢ ዝመልኮ፡ ኣዝዩ በሊሕን ንጡፍን መሪሕነት ዝዉንን፡ ንተራ ህዝባዊ ማሕበራት ዘዕዝዝ፡ ተሳትፎ ህዝቢ ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ ናይ  መንእሰያትን ደቂ ኣንስትዮን ዘታባብዕ ክኸዉን ኣለዎ። እቲ ብዝወሓደን መሰረታዊ ዕታር መትከላት {set of principles}  ከመይ ዝኣመሰሉ ክኾኑ ኣለዎም ዝብል ሕቶ ክልዓል ይኽእል እዩ።

 

ነዚ ብቐጥታ ንምምላስ ከምዞም ዝስዕቡ ክኾኑ ኣለዎም፡

1.       ምልካዊ ስርዓት ... ክእለ ከምዘለዎን ኣብ ዕንኡ መሰረታዊ ለዉጢ ዝገብር ኤርትራ ዘመናዊት ሲቪላዊት ደዉላ ከምትቅየር ምእማንን ምቅላስን።

2.        ኤርትራ ብዓንድታት ሃገራዊ ዕርቅን ግዝኣተ ሕጊ ከምትቀዉም ምእማንን ምቅላስን።

3.        ልዑላዉነት መሬትን ሓድነት ህዝብን ብዘይ ገለ ዋጋ ዕዳጋ ምቅባል።

4.        ተሳትፎ ህዝብ፡ ቁጽጽር ህዝቢ ልዕሊ ኹሉ ምኻኑ ምቅባል።

5.        ከፋፋልን ዘይዕዉት መልክዓት ቃልሲ ዝዉገነሉን ዝማሓዳደረሉን ዝቕየረሉን መስርሓት ምፍጣር።

6.        ምርጫታት፡ ዉሳኔታት፡ ድንጋጌታት ብዲሞክራስያዊ ድምጽታት ከምዝሓልፍን፡ ዝሓለፈ ዉሳኔ ድማ ኩሎም ኣባላት እቲ ልፍንቲ ወይ ስሙር ግንባር  ከምዘተግብርዎ ምእማንን ምቅባልን።

7.        ፖሎቲካዊ መዝነት ብብቅዓትን ኣበርክቶን ምዕዳልን ንንእሽቶይ ወለዶ ዝማሓላለፈሉ መካኒዝም ምምድማድ።

8.        ኣዝዩ ዘይተጻራሪ ሕመረት ፖሎቲካዊ ክብርታትን እምነታትን ምዉናን፡ ኣብ ፖሎቲካዊ ኣይደሎጂ ዝፋላለዩ ፖሎቲካዊ ዝንባሌታት ምትብባዕ።

9.        ዲሞክራስያዊ ማእከልነት ምኽባር፡ ማእከልነት ድማ ባህግታት መሰረታቱ ምስማዕን ጠለባቶም ከምሓሳብን ግብርን ከተርግሞ ምግባር…….. ዝኣመሰሉ እዮም።

 

ኣብ ተሞክረና ንርእዮ ዘለና ናይብሓቂ ዘይፖሎቲካዊን ዘይፈሊጣዉይን ኣባህላታትን ሕልምታትን እዮ። ገሊኦም ኤርትራ ካብ ምልካዊ ስርዓት ... ናጻ ትኹን ኣይትኹን ኣይንታዮምን እዩ። ገሊኦም ጥራይ እዚ ምልካዊ ስርዓት ብዝኾነ መንገዲ ይትኣለ እንበር ናይ ጽባሕስ ቐስ ኢልና ንርእዮ ዝብሉ እዮም። ገሊኦም ንኤርትራ ልዕላዊት ሃገር ከንሳ፡ ጥብቖ ናይ ኢትዮጵያ ኮይና ክትነብር ዝናጣጠፉ.. እዮም።  እቲ ፖሎቲካዊ ከም ንጥፈታቶም ሞያ መንበሪኦም  ፖሎቲካዊ ስልጣን መቖጻጸሪ ስለዝኮነ፡ ባህግታት ህዝብና ኣብ ሓድነትን ሰላምን ዘለዎ ጽምእታት፡ ብምዕዛብ ሃገራዊ ዋዕላ እንዳበሉ ይንቃሳቀሱን ኣብቲ ዝካየድ ንሳቶም ሃገራዊ ዋዕላ ድማ ተሸይሞም ህዝቢ ከም መተካእታ ስርዓት ... ቡራኼኡ ክልግሰሎም ካይደቀሱ ዝሓድሩን ብኡኡ ዝቛደሱን ቡዙሓት እዮም።

 

ናይዞም እከያት ናይ ጥንቆላን ከርበን ፖሎቲካዊ ጸናጽል ዝኾኑ ብዓሌት፡ ሃይማኖት፡ ቀቢላ፡ ኣዉራጃ ኣእምርኦም ዝተቃነዩ ድማ ዉትሩ ብእኡ ክሽረጡን ከሸርጡን  ይነብሩ። ንልፍንታዊ  ወይ ስሙር ግንባራዊ ስራሓት  ንናይ ሓባር ዋላ ንምእታዉ ኣብ ኩነታትና ብፍጹም ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘይኣትዉ ሕቶታት ኣለዉ፡ ንሳቶም ድማ ሕመረት ፖሎቲካዊ ክብርታት እተን ተላፈንቲ ፖሎቲካዊ ምንቅስቃሳት እዩ። ኣብ ሕመረት ፖሎቲካዊ ክብርታተን (Core Values) ዋጋ ዕዳጋ ዝኣትዋ እንተኾይነን እሰን ይኹን እቲ ልፍንት ወይ ስሙር ግንባር  ሓቀኛ ከምዘይኮነ ንምልላዩ ብቐሊሉ ይክኣል እዩ።

 

መንግስት ኣብ ስደት {government in exile}:

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 10:20 am

መንግስት ኣብ ስደት {government in exile}:

 

ኣብ ፖሎቲካዊ ንጥፈታት ኤርትራ፡ እዚ መንግስት ኣብ ስደት ዝብል ጣቓ ፖሎቲካ ዳርጋ ካብ 1975 .. ዝዝረበሉ ዝነበረ ምኻኑ ኣቀዲመ ከዛኻኽር ይደሊ። ቅድሚ ምስ ሕሉፉን ህልዉን ፖሎቲካዊ ድሕረ ባይታታት ኤርትራ ምዝማደይ፡ ፖሎቲካዊ ትሕዝትኡ፡ ኣብ ከመይ ኩነታት ክትግበርን ክእወጅን ይኽእል ምስ ዓለምለኻዊ ተቀባሉነቱ ብምዝማድ ክገልጹ ክፍትን እየ።

 

መንግስት ኣብ ስደት ዝብል ከም ፖሎቲካዊ ኣምርን ትግባሬን ኣብ ካልኣይ ኩናት ዓለም ኣብ ዝካየደሉ ዝነበረ ግዝያት ብጻዕቂ ዝተዘዉተረ እኳ እንተኾነ፡ ከም ፖሎቲካዊ ኣምር ሓደ ፖሎቲካዊ ጉጅለ፡ ንጉጅሉኡ ከም ሓደ ሕጋዊ ወኪል ህዝባዊ ስልጣን ሃገሩ፡ ኣብ ስደት ኮይኑ ዝጽዕደሉ እዩ። ሕሉፍ ታሪኽ ከምዝምህረና፡ መንግስት ኣብ ስደት መብዛሕትኡ ግዝያት ኣብ ወቕት ኩናት ወራርን ጎበጣን ዝተራእየን ዝተዘዉተረን ምኻኑ እዩ።

 

መንግስት ኣብ ስደት፡ መብዛሕትኡ ግዝያት ኣብ ታሪኽ ዓለምና፡ ብነገስታት ወይ መሳፍንት {monarchs or feudalist} ዝተዘዉተረ እኳ እንተኾነ፡ ብካልኦት እዉን ዝጻዓድ እዩ። መሳፍንት ወይ ነገስታት ጸኒሓዊ ሕጋዉነት ዉናኔ ፖሎቲካዊ ስልጣን {traditional legitimacy} ኣሎና ስለዝብሉ፡ ፖሎቲካዊ ስልጣኖም ብዉሽጣዉያን ዜጋታቶም ወይ ድማ ብናይ ግዳም ጎቦጣ ፖሎቲካዊ ስልጣኖም ክምንዛዕ እንኮሎ፡ ወይ ድማ ሓደ ብሕጋዊ ህዝባዊ ምርጫ ፖሎቲካዊ ስልጣን ዝጨበጠ ፖሎቲካዊ ጉጂለ፡ ብወትሃደራዊ ዕልዋ ወይ ናይ ግዳም ጎበጣ ዝተረከቦ ፖሎቲካዊ ስልጣን ክምንዛዕ እንኮሎ፡ ወይ ድማ ንሓንቲ ልዕላዊት ሃገር ካልእ ናይ ግዳም ሃገር ብጎቦጣ ኣብ ትሕቲ ግዝኣታ ከተእትዋ እንኮላ፡ ዜጋታታ ኣንጻር ጎቦጣን መግዛትን ልዕላዉነት ሃገሮምን ሓራ ንምግባር ኣብ ዝናጣጠፍሉ እዋናት፡ መንግስት ኣብ ስደት ተባሂሉ ከምዝእዋጅን ከምዝናጣጠፍን ታሪኽ ብጽኑዕ የዉክኣልና።

 

እቲ መንግስት ኣብ ስደት ኢሉ ዝእዉጅ ፖሎቲካዊ ጉጅለ፡ ሓንቲ ምዓልቲ እንተኮይንሉ፡ ናብ መቦቆላዊ ዓዱ ተመሊሱ፡ ነቲ ነይሩኒ ወይ ክህልወነ ኣለዎ ዝብሎ ፖሎቲካዊ ስልጣን፡ ክመርሕ እየ ኣብ ዝብል ግምታት ዝነብርን ዝናጣጠፍን እዩ።

 

ኣብ መላእ ዓለም ኣብ እዋን ኣስታት 11 ፖሎቲካዉያን ጉጅለታት ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት መንግስት ኣብ ስደት ዝኣወጃ ኣለዋ። ኩነታታተን ዝተፈላለየ ዝገብረን እኳ እንተኾነ፡ ኩለን ሓንቲ ምዓልቲ እንተኮይንለን፡ ናብ መቦቆላዊ ሃገረን ተመሊሰን፡ ነቲ ነይሩና ወይ ክህልወነ ኣለዎ ዝብልኦ ፖሎቲካዊ ስልጣን፡ ክመርሕ እየ ኣብ ዝብል ግምታት ዝነብራን ዝናጣጠፍን እየን። ዓለምለኻዊ ሕጊ ንግብራዊ ስጉምቲ ኣዋጅን ንጥፈታትን መንግስት ኣብ ስደት ክቕበሎ፡ እቲ መንግስት ኣብ ስደት ዝእዉጅ ፖሎቲካዊ ጉጅለ ከማልኦ ዝግብኦ ሮቛሒታት እኳ እንተሃለወ፡ ነዚ ሮቛሒታት ኣማሊኡ እዉን ተመሊሱ ንሃገሩ፡ እቲ ዝጠልቦ ዝነበረ ዋንነት ፖሎቲካዊ ስልጣን ከም ሕጋዊ ዉሕስነት ዝህቦ ወይ ዝቕበሎ የሎን። ስለዚ ዳግም ንመቦቖላዊ ሃገሩ ብምእታዉ ብሕጋዊ ምርጫታት ፖሎቲካዊ ስልጣን ክዓትር ኣለዎ ማለት እዩ።

 

እዚ ኣቀዲመ ዝጣሕመስክዎ ካብ ኮነ እቲ ሓቕታት ትርጉምን ተግባርን ናይ መንግስት ኣብ ስደት፡ እንታዋይ ፖሎቲካዊ ጉጅለ እዩ ሕጅ ኣብ ኤርትራ መንግስት ኣብ ስደት ኢሉ ዝእዉጅ? እንታይ ሕጋዉነት ኣለዎ? መን እዩ ተዋጋያይን ተካኢን ፖሎቲካዊ ስልጣን ገይርዎ? ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ግዳማዊ መግዛቲ ድያ ትርከብ? እንታይ እዮም እቶም ጭቡጣት ዳይነሚክስ ንመንግስት ኣብ ስደት ከኣዉጁ ዝደራርኹ?…... ዝብሉ ሕቶታት ክምለሱ ኣለዎም።

 

እቲ ሓቂ ፖሎቲካዊ ድሕረ ባይታን ክዉንነትን ኤርትራ ከምዚ ዝስዕብ እዩ፡

  1. ኤርትራ ሓንቲ ናጻ ልዕላዊት ሃገር እያ።
  2. ናጻን ልዕላዊትን ሃገር ኮይና፡ ሓደ ሃገራዊ ምልካዊ ፖሎቲካዊ ስርርዕ ዘለዋ እያ።
  3. ብኹረት ዘቤታዊ ልዕላዉነት ቅዋምን ግዝኣተ ሕጊ ዝሰፈና እያ።

ካብዚ ጭቡጥ ክዉንነት እዚ ብምንቃል እቲ መንግስት ኣብ ስደት ክንምስርት ኣሎና ዝባሃል ሓሳብን ዘረባታትን ንጥፈታትን ጽዉጽዋይ ምኻኑ ክገልጽ ይደሊ።

 

ድሕሪ ዙሑል ኩናት ዓለም ምዉድኡ፡ ቡዙሓት ዘይንቡራት ፖሎቲካዊ ስጉምትታትን ምዕብልናታትን ኣብ ዓለምና ክምተራእዩ ዝክሓድ ሓቂ ኣይኮነን። የግዳስ ኩሉም ካብ ዉሽጣዊ ኩዉንነትን ማሕበራዊ ጸጋታት ናይተን ዝተፈላለያ ሃገራት ስለዘይነቀሉ ኣብ ክንዲ ፍታሕ ክፍትሑ ዘለዎም ተወሰኽቲ ሽግራት ኮይኖም ኣለዉ። ድሕሪ 2000 .. ጥራይ መንግስት ኣፍጋኒስታን ኣብ ጀርመን ተሰሪሑ ንዉሽጥ ኣፍጋኒስታን ኣትዩ፡ መንግስት ዒራቕ ኣብ ኣመሪካ ተሰሪሑ ንዒራቕ ኣትዩ፡ መንግስት ሶማል ኣብ ኬንያ ተሰሪሑ ንሶማል ኣትዩ.. ከም ሳዕቤኑ ግን ዛጊት ተዛማዲ ቅሳነት ኣይተረኽበን። ርእሱ ዝኻኣለ ሃገራዊ መንግስት እዉን ዛጊት ኣይተራጋገጸን። ኣብ ኣፍጋኒስታን ብሰራዊት ናቶ፡ ኣብ ዒራቕ ብሰራዊት ኣመሪካን ኣዉስትራልያን ካልኦት ሃገራትን፡ ኣብ ሶማል ድማ ብሰራዊት ኢትዮጵያ እዩ ዝሕሎን ዝምራሕን ዘሎ።

 

ስለዚ ኤርትራዉያን ካብዚ ኣብ ከባቢናን ዓለምናን እንርእዮ ዘሎና ሓደገኛ ተሞክሮታታት ክንጥንቀቕ ኣሎና። ልዕሊ ኹሉ ግን መንግስት ኣብ ስደት ምቓምን ምእዋጅን፡ ኣብ ክንዲ መፍትሒ ዘሎና ሽግራት፡ ንገዛ ነብሱ ክፍታሕ ዘለዎ ሽግር ምኻኑ ክንፈልጥ ኣሎና። ንሓንሳብ ሃገራዊ ዋዕላ፡ ንሓንሳብ ሃገራዊ ዕርቂ፡ ንሓንሳብ ልፍንት ወይ ስሙር ግንባር፡ ንሓንሳብ ቀጽርታት፡ ንሓንሳብ ምሕዝነት፡ ንሓንሳብ ኪዳን፡ ንሓንሳብ መንግስት ኣብ ስደት…... ዝብሉ ፖሎቲካዊ ሕዋማትን {formulas} ጣቛታትን፡ በብእዋኑ እኳ ገሊኦም እንተተግበሩ ገሊኦም ድማ ንክትግበሩ ዝዝረበሎም እንተኾነ፡ ንኩሉ ጥዕም ግድፍ ዘዋጽእ ኣይኮነን። ኣብ ሓደ ከዕዉተና ዝኽእል ፖሎቲካዊ ሕዋም ብልሓት ንዋት ቃልሲ ክንዓልብ ኣሎና።

ሕጂ ኸ ናበይ ገጽና ኢና ክንጓዓዝ ከም ሃገርን ህዝብን?

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 9:56 am

ሀ፡ መእተዊ ባህርያት ኩናት፡

 

ወትሃደራዊ ስነፍልጠት ሓደ ዓዉዲ ስነፍልጠት ብዛዕባ ወትሃደራዊ ስነኪነት፡ ስነኣእምሮን ግብራዊ ንጥፈታት….... ካልኦት ተርእዮታትት ምስ ኩናትን ዕጥቃዊ ግጭታትን ዝትኣሳሰር ኣስተምህሮ ዝህብ ዓዉዲ ስነፍልጠት እኳ እንተኾነ፡ ወትሃደራዊ ታሪኽ ከምዝገልጾ ግን ባህርያት ኩናት፡ ብወትሃደራዊ ስነፍልጠትን ወትሃደራዊ ሓይልን ተሰንዩ ብጎነጻዉን ደማዉን ምፍሳስ ዘለዎ ፖሎቲካ ከምዝኾነ እዩ ዝገልጾ። (more…)

ሓባራዊ ጸገም ምህላዉ ሓይሊ ናይ ሓድነትን ስኒትን እዩ!

Filed under: Politics — eritrearealclearpolitics @ 9:41 am

13/02/2008 ..

 

ሓባራዊ ጸገም ምህላዉ ሓይሊ ናይ ሓድነትን ስኒትን ከንሱ፡ ኣብ ፖሎቲካ ኤርትራ ግን ብኣንጻሩ እዩ። ኣብ ኤርትራ ቦኺሩ ዘሎ ነገር እንተሃልዩ ቡኹረት ግዝኣተ ሕጊ ጥራይ እዩ። ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ኣብ መሰረታዊት ቡኹረት እንዳተሳማምዔ ከንሱ፡ ገሊኡ ዝያዳ ህሱይን ቡዱሉን፡ ገሊኡ ዝያዳ ሓላዪ ህዝብን ሃገርን፡ ገሊኡ ዝያዳ ሃገራዉን ዲሞክራስያዉን፡ ገሊኡ ንማሕበሩ ከብ ኩሉ ሕልፊ ሰቡ ሙሁርን ምጥርናፍ ናይ መንእሰይን ገይሩ ዝዛረብ፡ ገሊኡ ከም መተካእታ ስርዓት ... ንነብሱን ጉጁሉኡን ዝጽዕድ ገሊኡ ከም ነባር ተቃዋማይን ተቃላሳይን ንጉጅልኡ ዝወስድ፡ ገሊኡ ከም ብሉጽን መተካእታ ዘይብሉ መደብ ፖሎቲካዊ ዕዮ፡ ምትካልዋልታን ሜላን (Strategy and Tactic).. ከምዘለዎ ኣምሲሉ ዝግዕር፡ ከንህን ክዋዳደብን ይርኤ ኣሎ።

 

እዚ ኣብ ፖሎቲካዊ ባይታ ኤርትራ ዘሎ ተርእይቶታ፡ ናይ ነገር ጥዕናን፡ ቀጻልነት ዘለዎ ማሕበራዊ ፍትሕን ምዕብልናን ከንጸፍን ከምጽእን ዝኽእል ጣቛታት ከምዘይኮነ እዉን ኩሉ ብሕልንኡን ኣእሙርኡን ዝግምግሞን ዝፈልጦ ጉዳይ እዩ። ቃልሲ ማለት ህልኽ ማላት ኣይኮነን፡ ቃልሲ ማለት ብጸግዕነትን ጥብቖነትን (appendix) ቲፎዝነትን ተቆሪንካ እንዳርኣኻ ዓይነስዉር እንዳሰማዕኻ ጸማም፡ ሓቂ ክትዛረብ እንዳተገብኣካ ቀለዓለም ምዝራብ ማለት ኣይኮነን። ቃልሲ ማለት ምዉንጃል፡ ምጥቃን፡ ምዑላቕ፡ ምድንጋር፡ ዘይተራጋገጹን ዘይተጨበጡን መርትዖታት ወይ ሙህዞታት መስሪትካ ንዜጋታት ምኽሳስ ወይ ምክፋእ፡ ምሕሳዉ፡.... ማለት ኣይኮነን፡ ቃልሲ ሓደ ንኩሉእንትናዊ ሂወት ሕብረተሰብን ሃገርን መሰረታዊ ንምልዋጥ እተካይዶ መሪርን ከበድት ሓርጎጽጎጻት ዘለዉዎ ማሕበራዊ ኪደትን መስርሕን እዩ።

 

ኣብ ማሕበራዊ ኪደትን መስርሕን ድማ ኩሉ ኣቶኩሮኻ ኣብ ምጭባጥ ፖሎቲካዊ ስልጣን ዘተኮረ ጥራይ እንተኾይኑ፡ ነቲ ማሕበራዊ፡ ምጣኔሃብታዊ፡ ባህላዊ፡ ሓድነታዊ ሂወትን መዳያትን ናይቲ ሕብረተሰብ ዘንጊዕክ ትኸይድ ስለዞሎኻ፡ ኣብ ክንዲ እቲ ዘካየድካዮ ቃልሲ ንኩሉ እንትናዊ ሂወት እቲ ሃገርን ህዝብን ዝቕይርን ህዝቢ ዝረብሓሉን፡ ብኣጻብዕቲ ዝቑጸሩ ዉልቀሰባት ወይ ጉጂለ፡ ኣብ ላዕለዋይ ፖሎቲካዊ ስልጣን ቕርጻ ብምቕይያር፡ እቲ ዝተካየደ ቃልሲ ከምዚ ሙሉእ ሓሳብ ብዘይ መእሰሪዓንቀጽ (verb) ፈዚዙን ዘይገላጺ ኮይኑ ዝተርፍ፡ ከምኡ ኮይኑ ድማ ይተርፍ። ስለዚ እቲ ክንዳይ ግዝየን፡ ጉልበትን ሂወትን ሰብ፡ ነገራዉን ፋይናንሳዉን.... ዝወድኣ መስርሕን ኪደትን ቃልሲ ኣብ ክንዲ ንረብሓ መላእ ህዝብን ሃገርን ዝዉዕል ንዉልቀሰባትን ጉጂለታትን ይዉዕል ማለት እዩ። ዓስቢ ቃልሲ ንዉልቀሰባትን ጉጂለታትን እንተዊዒሉ ድማ ምልካዉነት ናይቶም ዉልቀሰባት ወይ ጉጂለታት ተራጋጊጹ ኣሎ ማለት እዩ። ስለዚ ምልካዉያን ኣሊኻ ካልኦት ምልካዉያን ወይ ኣርካናት ኩናት (Lords of war) ምትካእ እንታይ ዋጋን ሳዕቤኒን ክህልዎ እዩ ኣቀዲሙ ክፍለጥ ዘለዎ ነገር እዩ።

 

ኣብ መስርሕ ቃልሲ ሓሳብ እዩ ዝመርሕ። ዝተነጸረ ሓሳብን ራእይን እንተዘይብልካ ናበይ ገጽካ ክትከይድ ምኻንኻ እዉን ስለዘይትፈልጥ፡ ኣብ ደርበስበሳትን ዕንክሊልን ኢኻ ንግዜኻ ተሕልፎ። ሓደ ሓድሽ ሓሳብን ሓድሽ ራእይን ዘይብሉ ኣብ ዝተፈላለየ መስርሕ ተፈቲኑ ዝበተኸን ዝተፈግረን ልምዳዊ ኣረጊት መሪሒነት ከም ናይ ለዉጢ ሓይሊ ተወሲዱ፡ ለዉጢ ከምጻልካን ንለዉጢ ክመርሓካን ኣፍካ ከፊትካ፡ ኣእዳዉካ ኣጣሚርካ፡ ሕልናኻ ከዲዕካ.. ትጽበ እንተኼንካ፡ ንሱ ጥራይ ዘይኮነ ንስኻ እዉን ናይ ታሪኽ ተሓታቲ ኢኻ። ልዕሊ ኹሉ ግን ናይ ሳዕቤናቱ ከቢድ ዋጋ፡ ደቕኻን ደቂ ደቕኻን ክኸፍልዎ ምኻኖም ክትዝንግዕ የብልካን።

መዋእሉ ኣብ ምምጻእ ሓድነት ዘበርዓነ ሕጂ ሓድነት ከምጻለይ እዩ ኢልካ ምትስፋዉ፡ መዋእሉ ኣብ ወትሃደራዉን ፖሎቲካዉን ጉዕዘታት ዝፈሸለ ሕጂ ፖሎቲካዊ ወይ ወትሃደራዊ ዓወት ከምጻለይ እዩ ኢልካ ምጽባይ፡ ኣብ ምምስራት ጡዕይ ምሕደራን ቅዋሚ ስርርዓትን ዘበርዓነ፡ ኣብ ምርግጋጽ ልዕላዉነትን ግዝኣተ ሕጊ ዝፈሸለ.. ከምዚ ሙኻኑ እንዳፈለጥካ ንሓቂ ዘይምቕባል (denial) ጥራይ እዩ።

ኣብ ፖሎቲካዊ ድሕረ ባይታ ኤርትራ ጥዑይ ሓሳብ ንህዝብን ሃገርን ክመርሕ ዝኽእል ኣይኮኖን ተሳኢኑ። ጥዑያት ፖሎቲከኛታት ንሃገሮምን ንህዝቦምን ከገልግሉ ዝደልዩ ኣይኮነን ተሳኢኖም፡ ምሁራትን ለባማትን ኣይኮነን ተሳኢኖም እንታይድኣ ሓደ ጽንዑ ናይ መሰረታት ምንቕስቓስ (Grass-root movement) ተበግሶ እዩ ተሳኢኑ ዘሎ። እቲ ክቃለስን ረብሓታቱ ክካላኸልን ከሰስን ዝኽእል ኣዝዩ ዝበዝሓ ኣካላት ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ገሊኡ ኣገልጋሊ ምልካዉያን፡ ገሊኡ ኣገልጋሊ ኣርካናት ኩናት፡ ገሊኡ ላንጋላንጋ፡ ገሊኡ ኣብ ዉልቓዊ ሂወቱ ምስሳን፡ ገሊኡ ኣፉን ኢዱን ኣኪቡ ብምጽቓጥ፡ ገሊኡ ብሃይማኖት፡ ብብሔርን ኣዉራጃን ብምምቕቃል.. ከም መእሰሪ ማእዶ ዘይብሉ መኾስተር ተባታቲኑ ስለዘሎ፡ ጥዑይ ሓሳብ ይኹን ጥዑይ ፖሎቲከኛ መጽዩ ብቐሊሉ ንመንገዲ መሰረታዊ ለዉጥን መጻኢ ቡሩህ ሂወት ክመርሖ ማዕረ ክንደይ ኣሸጋሪ ምኻኑ ክልለ እኳ ዝኽእል እንተኾነ፡ እቲ ርጉጽ ተኽእሎ ዘዉትር ዘሎ እዩ።

 

ንሓያል ምብትታን ሕብረተሰብ ብሓያል ቀላሲ ሓባራዊ ጸገማትን፡ ኣድማዕን ኣዙዩ ተዓጻጻፊ ስልትን፡ ጽኑዕ ፖሎቲካዊ ራእይን ምትካል-ዋልታ ወኒንካ ኢኻ ትገጥሞ። እዘን ሰለስተ ሮቓሒታት ንምቅንጣጥ ፍርሒ ካብ ኣእምሮ ዜጋ፡ መጽያዊ ዉሕስነት ሂወት ዜጋ፡ ምሕያል ዜጋን ምህናጽ ነብሰተኣማምነት፡ ስኒትን ሓድነትን፡ ተወፋይነት፡ ድሉዉነትን ተስፋ ስለዝሃንጻ፡ ኩሎም መዳናገርትን ጉራቔናት (odds) ንሕብረተሰብ ንምድንጋር ዘለዎም